Araç ihalesi sözlüğü

Son güncelleme: 9 Kasım 2026 · 43 terim

Açık artırma

Yeri, zamanı ve koşulları önceden belirlenen ve malın en yüksek bedeli önerene satıldığı satış yöntemidir. Online araç ihalesi, açık artırmanın internet üzerinden yapılan biçimidir. Ayrıntı: Canlı araç açık artırması nasıl işler?

Açılış fiyatı

Aracın teklife açıldığı başlangıç tutarıdır. Ayrıntı: Canlı araç açık artırması nasıl işler?

Ağır hasar kaydı

Sigorta eksperinin aracı ağır hasarlı sayması üzerine SBM'nin hasar kayıtlarına işlenen bilgidir; eksper bu kararı, onarım masrafı aracın değerine göre belirlenen sınırı aştığında ya da şasi kolu, direk, tavan, hava yastığı gibi kritik bir parça hasar gördüğünde verebilir. Kayıt araç onarılsa da kalkmaz ve yeniden satışta fiyata yansır. Ayrıntı: Ağır hasar kayıtlı araç alınır mı?

Asgari artış

Yeni teklifin güncel en yüksek tekliften en az ne kadar yüksek olması gerektiğini gösteren tutardır. Ayrıntı: Canlı araç açık artırması nasıl işler?

Bağlayıcı teklif

Verildiği bedelle aracı satın alma yükümlülüğü doğuran tekliftir. Alp Filo İhale'de her teklif bağlayıcıdır ve ihale süresince geri alınamaz; otomatik teklif ve Hemen Al da bağlayıcıdır. Ayrıntı: İhale ile araba almak

Boyalı parça

Yüzeyinin tamamı boyanmış kaporta parçasıdır; lokal boyadan farkı, boyanan alanın büyüklüğüdür. Ayrıntı: Lokal boya, sök-tak ve değişen farkı

Canlı sıralı ihale

Bir oturumdaki araçların sırayla teklife açıldığı ve her aracın kendi geri sayımının işlediği ihale türüdür. Süre dolduğunda en yüksek geçerli teklifin sahibi kazanır. Ayrıntı: Canlı araç açık artırması nasıl işler?

Cayma bedeli

İhalede kazandığı aracın bedelini süresinde ödemeyen ve böylece satıştan caymış sayılan alıcının cezai şart olarak ödemekle yükümlü olduğu bedeldir. Alp Filo İhale'de tutarı İhale Kuralları'nda yazar; ödenmezse yasal yollara başvurulur ve üyelik askıya alınır. Ayrıntı: Araç ihalesinde teminat bedeli

Çekme belgesi

Trafikten çekilen aracın, bu durumun şerh olarak işlendiği tescil belgesine halk arasında verilen addır; böyle bir aracın tescil kaydı kapatılmış, plakası iptal edilmiştir ve araç yeniden trafiğe çıkarılana kadar yolda kullanılamaz. Çekme belgeli araç noterde satılabilir; her çekme belgeli araç ağır hasarlı değildir. Ayrıntı: Çekme belgeli araç nedir?

Değişen parça

Yerine yenisi ya da başka bir araçtan çıkma bir parça takılmış kaporta parçasıdır. Önemi parçanın yerine bağlıdır: cıvatayla bağlı bir kapıdaki değişim ile kaynakla bağlı tavan ya da direkteki değişim aynı ağırlıkta değildir. Ayrıntı: Lokal boya, sök-tak ve değişen farkı

Ekspertiz raporu

İkinci el bir aracın kaporta, şase ve mekanik durumunun bir oto ekspertiz işletmesince incelenip belgelendiği rapordur; rapor inceleme günündeki durumu gösterir. Alp Filo İhale'de araç sayfasında ekspertiz bilgisi, boyalı ve değişen parçalar, şase ve airbag beyanı ile ekspertiz tarihi yer alır. Ayrıntı: Ekspertiz raporu nedir, zorunlu mu?

e-İhale (gümrük)

Ticaret Bakanlığının, gümrükte tasfiyelik hâle gelen araçları da internetten sattığı elektronik ihale sistemidir. Şartları taşıyan herkes ücretsiz üye olup ilandaki teminatı yatırarak teklif verebilir; araçlar mevcut hâliyle satılır. Ayrıntı: Gümrük araç ihalesi ve e-İhale

Filo çıkması araç

Bir şirketin ya da araç kiralama firmasının, kullanım süresi veya kilometre sınırı dolduğu için elden çıkarıp ikinci el olarak sattığı araçtır. Filo geçmişi tek başına aracın iyi ya da kötü olduğunu göstermez; karar ekspertiz, hasar kaydı, kilometre geçmişi ve bakım belgelerine göre verilir. Ayrıntı: Filo çıkması araç nedir, alınır mı?

Gizli alt fiyat

Satıcının belirlediği, alıcılara gösterilmeyen en düşük satış fiyatıdır. En yüksek teklif bu fiyatın altında kalırsa satış kendiliğinden kesinleşmez; kabul ya da ret kararı 24 saat içinde verilir. Ayrıntı: Canlı araç açık artırması nasıl işler?

Güvenli Ödeme Sistemi (GÖS)

İkinci el araç satışında alıcının bedeli sisteme bağlı bir banka ya da kuruluşa yatırdığı ve paranın noter satışı tamamlanınca satıcıya geçtiği ödeme düzenidir. Bedelin tamamı ya da bir kısmı nakit, havale veya EFT ile ödeniyorsa kural olarak kullanılması zorunludur; kapsam dışı kalan satışlar Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'te sayılır. Satış gerçekleşmezse para alıcıya iade edilir. Ayrıntı: Araç alım satımında güvenli ödeme

Hacizli araç

Sahibinin ödenmemiş bir borcu nedeniyle icra dairesi ya da vergi dairesi, SGK gibi bir kamu alacaklısı tarafından tescil kaydına haciz şerhi konmuş araçtır. Haciz kalkmadan noterde serbestçe satılamaz; alacaklının istemiyle resmî açık artırmaya çıkarılabilir. Ayrıntı: Hacizli araç nedir, satılır mı?

Hak mahrumiyeti

Aracın tescil kaydına işlenmiş ve sahibinin araç üzerindeki tasarrufunu kısıtlayan haciz, rehin, ihtiyati tedbir gibi şerhlerin genel adıdır. Kendi aracınızda böyle bir kayıt olup olmadığını e-Devlet'teki Adıma Tescilli Araç Sorgulama hizmeti gösterir. Ayrıntı: Araç haciz ve rehin sorgulama

Hatalı teklif (Sorun bildir)

Yanlışlıkla verilen tekliftir; Alp Filo İhale'de ihalenin bitmesine 60 saniyeden fazla süre varken “Sorun bildir” ile gerekçeli çekilme talebi açılabilir. Talebi yönetici değerlendirir, onaylanmazsa teklif geçerli kalır; bir üye ayda en çok 3 talep açabilir. Ayrıntı: İhale ile araba almak

Hemen Al

Bazı araçlarda, araca ilk teklif verilmeden önce, belirlenen fiyatı kabul ederek aracı ihaleyi beklemeden alma seçeneğidir. Hemen Al ile ihale o anda alıcı adına kapanır ve işlem teklif gibi bağlayıcıdır. Ayrıntı: Canlı araç açık artırması nasıl işler?

Hizmet bedeli

Alp Filo İhale'de kazanılan her araç için alınan 15.000 ₺'lik bedeldir; araç bedelinden düşülmez, ödeme sayfasında araç bedeliyle birlikte ödenir. Kazanılmayan araç için ücret alınmaz. Ayrıntı: Araç ihalesinde teminat bedeli

Hususi araç

Tescil kaydında kullanım amacı hususi olan, yani kazanç amacı olmadan kullanılan taşıttır; kişisel ya da şirket ihtiyacı için kullanılan otomobil buna örnektir. Aracın kullanım amacı ruhsatta yazar. Ayrıntı: Ticari aracı hususiye çevirme

İtiraz süresi

Teslimden sonra, ekspertizde beyan edilmemiş bir kusuru bildirmek için tanınan süredir; Alp Filo İhale'de bu süre teslimden itibaren 48 saattir ve itiraz açıklama ile fotoğrafla yapılır. Doğal yıpranma itiraz konusu değildir; yönetici iade, bedel indirimi ya da ret kararı verir. Ayrıntı: İhaleden araç aldıktan sonraki işlemler

Kasko değeri

Türkiye Sigorta Birliği'nin, sigorta şirketlerine yol göstermek için piyasa fiyatlarını göz önüne alarak marka, model ve model yılına göre yayımladığı listedeki araç değeridir. İkinci el binek araç kredisinde araç değerinin ölçüsü, noter satışında da harca esas bedelin alt sınırı olarak kullanılır. Ayrıntı: İkinci el araç kredisi

Katılım teminatı

Bazı ihalelerde teklif verebilmek için yatırılması istenen güvence tutarıdır. Alp Filo İhale'de teklif için teminat istenmez; onaylı üyelik ve SMS koduyla doğrulanmış cep telefonu yeterlidir. Ayrıntı: Araç ihalesinde teminat bedeli

Kıymet takdiri (muhammen kıymet)

İcra satışında satılacak aracın değerinin bilirkişiye belirletilmesidir; bulunan değere muhammen kıymet, yani tahmini değer denir. İcra satışında araç ekspertiz raporuyla değil, bu değer ve ilan bilgileriyle satılır. Ayrıntı: İcradan araba almak (UYAP e-Satış)

Lokal boya

Bir kaporta parçasının yalnızca bir bölümünün, örneğin bir köşesinin ya da kenarının boyanmasıdır; çoğunlukla küçük çizik, taş izi ve sürtmeler için yapılır. Ayrıntı: Lokal boya, sök-tak ve değişen farkı

Noter satışı

Tescilli bir aracın satış sözleşmesinin noterde imzalanıp aracın alıcı adına tescil edilmesidir; noter dışında yapılan araç satışı geçersizdir. Alp Filo İhale'de de aracın mülkiyeti noter satışıyla geçer. Ayrıntı: Noterde araç satışı nasıl yapılır?

Operasyonel kiralama

Bir şirketin aracı satın almak yerine aylık bedelle ve sözleşmede belirlenen uzun bir süre için kiralamasıdır. Araç kiralama şirketinin adına kayıtlı kalır ve süre sonunda ona iade edilir; şirket aracı yeniden kiraya verebilir ya da ikinci el olarak satışa çıkarabilir. Ayrıntı: Araç filosu nedir, rent a car farkı

Orijinal parça

Fabrika çıkışındaki hâlinde olan, boya ya da değişim işlemi görmemiş parçadır. Ayrıntı: Ekspertiz raporu nasıl okunur?

Otomatik teklif

Belirlediğiniz üst sınıra kadar sistemin, geçildiğiniz her seferde asgari artışla sizin adınıza teklif vermesidir. Otomatik olarak verilen teklifler de bağlayıcıdır. Ayrıntı: Canlı araç açık artırması nasıl işler?

Pert

Günlük dilde ağır ya da tam hasar görmüş araç için kullanılan sözdür; mevzuatta tam hasar ile ağır hasar ayrı durumlardır. İkinci el piyasasında “pert kayıtlı” diye satılan tescilli araçlar, ağır hasar kaydı olan araçlardır. Ayrıntı: Ağır hasar kayıtlı araç alınır mı?

Rehinli araç

Tescil kaydına, örneğin bir taşıt kredisi için, alacaklı lehine rehin şerhi işlenmiş araçtır. Rehin, borç kapanıp alacaklı kaldırma işlemini yapana kadar kayıtta kalır ve aracın satışını ve devrini kısıtlar. Ayrıntı: Araç haciz ve rehin sorgulama

Son saniye uzatması

İhalenin son saniyelerinde gelen teklifin süreyi uzatmasıdır; böylece araç gerçekten en yüksek teklifi verene kalır. Ayrıntı: Canlı araç açık artırması nasıl işler?

Sök-tak

Bir kaporta parçasının cıvataları sökülerek yerinden çıkarılması ve aynı parçanın yeniden takılmasıdır. Parça değişmemiştir; ancak sökülmüş olması o bölgede bir onarım yapıldığını gösterir. Ayrıntı: Lokal boya, sök-tak ve değişen farkı

Süreli ihale

Aracın belirlenen süre boyunca teklife açık kaldığı ihale türüdür; süre dolduğunda en yüksek geçerli teklifin sahibi kazanır. Ayrıntı: İhale ile araba almak

Şase numarası (VIN)

Üreticinin her aracı ayrı ayrı tanımlamak için verdiği, harf ve rakamlardan oluşan 17 karakterlik koddur; uluslararası adı VIN'dir. Ruhsatta, aracın gövdesinde ve üretici etiketinde yazar; satın almadan önce ruhsattaki numara araç üzerindekiyle karşılaştırılır. Ayrıntı: Şase numarası nedir, nasıl sorgulanır?

Tam hasar (pert total)

Onarım masrafının aracın değerini aştığı ve eksperin aracın onarım kabul etmediğini tespit ettiği durumdur. Tam hasarlı araç hurdaya çıkarılır ve yeniden tescil edilemez; ağır hasarlı araç ise onarılıp yeniden trafiğe çıkabilir. Ayrıntı: Ağır hasar kayıtlı araç alınır mı?

Ticari kayıtlı araç

Tescil kaydında kullanım amacı ticari olarak işlenmiş, yani kazanç sağlamak için kullanılmak üzere kaydedilmiş taşıttır; taksi, servis aracı ya da ücretle yük taşıyan kamyonet buna örnektir. Ticari kayıt aracın cinsini değil kullanım amacını gösterir ve tescil kaydı değiştirilerek hususiye çevrilebilir. Ayrıntı: Ticari aracı hususiye çevirme

Tramer (hasar kaydı)

Bir aracın kasko ve trafik sigortasından ödenmiş hasarlarının Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nde (SBM) tutulan kaydıdır. Sigortaya bildirilmeden onarılan hasarlar bu kayıtta görünmez; bu yüzden tramer bilgisi ekspertizle birlikte okunur. Ayrıntı: Tramer kaydı nedir, ne anlama gelir?

UYAP e-Satış Portalı

İcra dairelerinin haczedilen araç ve diğer malları elektronik açık artırmayla sattığı, UYAP'a bağlı resmî satış ortamıdır. Portala e-Devlet ile girilir; teminat ve diğer şartlar her ilanın kendi metninde yazar. Ayrıntı: İcradan araba almak (UYAP e-Satış)

Yediemin otoparkı

Haczedilen ya da trafikten men edilen araçların, hukuki durumu netleşene kadar emanet olarak bekletildiği otoparktır. Buradaki araçları otopark değil, aracı oraya bırakan kurum satar. Ayrıntı: Yediemin otoparkı ve araç satışı

Yetki belgesi (ikinci el araç ticareti)

İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapan işletmelere ticaret il müdürlüğünce verilen ve bu ticaretin yasal ön şartı olan belgedir; halk arasında galeri yetki belgesi denir. Kendi aracını satan ya da kendisi için araç alan kişinin bu belgeye ihtiyacı yoktur. Ayrıntı: Araç alım satım yetki belgesi

Zorunlu trafik sigortası

Aracın trafikte üçüncü kişilere verdiği zararları karşılayan ve kanunen yaptırılması zorunlu olan sigortadır. İkinci el araç satışında, trafikten çekilmiş araçlar dışında, poliçe noter satışından önce alıcı adına yaptırılır; eski sahibin poliçesi alıcıya geçmez. Ayrıntı: İkinci el araçta sigorta ve plaka

Süreç anlatımları için rehber yazılarına, kısa cevaplar için Sık Sorulan Sorular sayfasına bakabilirsiniz.