İkinci el araç alırken trafik sigortası ve plaka işlemleri

Kısa cevap: satışta sigorta ve plakaya ne olur?

Satışta eski sahibin trafik sigortası sona erer ve siz kendi adınıza yeni poliçe yaptırırsınız; plaka ise kural olarak araçla birlikte size geçer.

Trafik sigortası ne zaman ve nasıl yapılır?

Trafik sigortası, notere gitmeden önce yapılır. Karayolları Trafik Kanunu her araç işleteni için zorunlu mali sorumluluk sigortası ister. Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik (kısaca tescil yönetmeliği) de noter satışı için alıcı adına, satış tarihinden geçerli zorunlu trafik sigortası arar; bunun yanında aracın geçerli muayenesi, vergi, ceza ve geçiş borcu bulunmaması ve araçta satışa engel bir kayıt olmaması da gerekir. Yani devri almadan sigorta yaptırmak hem mümkündür hem de gereklidir.

1. Satış gününü netleştirin. Satıcıyla noter gününde anlaşın; poliçenin başlangıcı bu güne göre ayarlanır.
2. Teklif alın. Sigorta şirketine ya da acenteye aracın bilgilerini ve kendi kimlik bilgilerinizi verin. Primi, mevzuattaki azami sınırlar içinde şirketler belirler; birkaç teklifi karşılaştırmak yerinde olur.
3. Poliçeyi kendi adınıza düzenletin. Sigortalı siz olmalısınız; başlangıç tarihi en geç noter satışının yapılacağı gün olmalıdır.
4. Notere gidin. Noter, alıcı adına geçerli poliçe bulunduğunu tespit eder; sigorta uygunsa satışı yapar ve tescil belgesini adınıza düzenler.

Tarife yönetmeliğine göre hasarsızlık indirimi ve hasar nedeniyle prim artırımı araca değil işletene bağlıdır. Bu nedenle ikinci el bir aracın primini, aracın eski sahibinin değil sizin sigorta geçmişiniz belirler; hasarsızlık indiriminiz yeni aracınızın poliçesinde dikkate alınır.

Zorunlu trafik sigortası bulunmayan araç trafikten men edilir; bu yüzden poliçesiz bir araçla trafiğe çıkılmaz.

Eski sahibin trafik sigortasına ne olur?

Eski sahibin trafik sigortası, aracın satıldığı tarihte kendiliğinden sona erer ve alıcıya devredilmez. Trafik sigortası tarife yönetmeliğine göre poliçe araç işletenini takip eder ve işleten değiştiğinde, değişim tarihi itibarıyla sona erer.

• Satıcı için: Kullanılmayan günlere ait prim, gün esasına göre kendisine iade edilir; mevzuattaki asgari prim kesintisi saklı kalır, ayrıntıyı sigortacısı söyler. Karayolları Trafik Kanunu, aracı devreden kişinin durumu 15 gün içinde sigortacısına bildirmesini de öngörür.
• Alıcı için: Eski poliçenin bitiş tarihinin ileri bir tarih olması size bir şey kazandırmaz. Satış anından itibaren sizi koruyan tek poliçe, kendi adınıza yaptırdığınızdır.
• Kontrol: Adınıza düzenlenen poliçeyi e-Devlet'teki “Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama” hizmetinden görebilirsiniz.

Galericiler için bir ayrıntı: aynı yönetmelik, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi olan işletmelerin işleten sıfatıyla yaptıracağı trafik sigortalarında sürenin kısaltılabilmesine imkân tanır. Bu uygulamanın güncel koşullarını sigorta şirketinden öğrenin.

Kasko devirde ne olur?

Kasko isteğe bağlı bir sigortadır ve satışın ön koşulu değildir; kanunun zorunlu tuttuğu sigorta trafik sigortasıdır. Trafik sigortası yalnız üçüncü kişilere verdiğiniz zararları karşılar; aracınızın kendi hasarını ve çalınmasını karşılayan sigorta kaskodur. Deprem, sel gibi zararlar ise poliçeye ek teminatla eklenir.

• Aracı teslim almadan önce kendi adınıza kasko teklifi alın; satıcının poliçesinin size geçeceğini varsaymayın.
• Satıcı, kendi kasko poliçesinin ne olacağını ve prim iadesini kendi sigorta şirketiyle görüşür.
• Aracı kredi ile alıyorsanız kredi veren kurumun kasko şartı olup olmadığını önceden sorun.

Kasko kapsamı poliçeden poliçeye değişir. Kasko genel şartlarına göre deprem, sel ve su baskını gibi zararlar ancak ek sözleşmeyle teminata alınabilir; poliçenizde hangi teminatların bulunduğunu okuyun.

İkinci el araç alırken plaka değişir mi?

Hayır, ikinci el araç alırken plaka kendiliğinden değişmez. Tescil yönetmeliği, tescilli araçlarda satış ve devirden sonra aracın mevcut plakasının yeni sahibine devredileceğini söyler. Aynı ilde oturuyorsanız aracı aynı plakayla kullanmaya devam edersiniz.

Satış ve devirle ilgili olarak yönetmelik, plaka değişikliğini belirli durumlarda, talep üzerine noterin yapacağı bir işlem olarak düzenler:

• Satış sırasında: Alıcının yerleşim yeri, plakanın verildiği ilin sınırları dışındaysa.
• Satıştan sonra: Araç sahibinin yerleşim yeri değişmişse, değişiklik tarihinden itibaren 30 gün içinde.
• Özel durumlarda: Can ve mal güvenliği gibi gerekçelerle valiliğin talebi ve İçişleri Bakanlığının onayıyla.

İl dışındaki bir alıcı için plaka değiştirmek zorunlu değildir; başka ilin plakasıyla araç kullanmak da mümkündür. Değişiklik isteyecekseniz bunu satışla aynı işlemde notere söylemeniz pratik olur.

Plaka değişikliği nasıl yapılır?

Plaka değişikliği, tescil işlemlerini yürüten notere başvurularak yapılır; ayrıca trafik tescil birimine gitmeniz gerekmez. Değişikliğin yapılabilmesi için yönetmelik şu koşulları arar:

• Aracın geçerli muayenesi ve zorunlu trafik sigortası bulunmalı (trafikten çekilecek araçlar hariç).
• Motorlu taşıtlar vergisi, trafik idari para cezası ve otoyol ya da köprü geçiş borcu olmamalı.
• Araç üzerinde herhangi bir tedbir veya kısıtlayıcı kayıt bulunmamalı.

1. Noter, satış sırasında ya da sonrasında plaka değişikliği talebinizi alır ve yeni plaka numarasını tahsis eder.
2. Araca ait eski plakalar geri alınır ve iptal edilir.
3. Yeni plakalar, noterin düzenlediği plaka basım talep belgesine dayanılarak basılır; bu belge olmadan plaka basılmaz.
4. Yeni plaka numarası adınıza düzenlenen tescil belgesine işlenir.

Plaka değişikliğinde noterin işlem ücreti ve yeni plakaların basım bedeli ödenir. Bu tutarlar her yıl değiştiği için burada yazılmamıştır; kalemlerin ayrıntısı noter araç satış masrafı yazımızda, güncel tutar ise işlem yapacağınız noterde öğrenilir.

Plaka seçilebilir mi, özel plaka verilir mi?

Plaka değişikliğinde yeni numarayı kural olarak siz seçemezsiniz. Yönetmeliğe göre plakalar, belirlenen listelerdeki il kodu, harf ve rakam gruplarından sıra esasına göre tahsis edilir.

• Ad, soyad veya unvan içeren plaka: Yönetmelik, gerçek kişilere ad ya da soyadlarını, şirketlere tescilli ticari unvanlarını içeren plaka verilmesini düzenler; bunun için İçişleri Bakanlığının belirlediği ücret aranır. Ancak bu plakaların uygulamada verilip verilmediğini ve ücretini notere sorun.
• Beğendiğiniz plakalı araç: Bir aracı alırken plakasını korumak istiyorsanız ek bir işlem gerekmez; satışla birlikte mevcut plaka size geçer.
• Ticari plakalar: Taksi, dolmuş gibi araçların ticari plakaları ayrı kurallara tabidir; bu yazının kapsamı dışındadır.

Satıştan önce ve sonra yapılacaklar

İkinci el araç alırken önce kendi adınıza trafik sigortası yaptırır, muayeneyi kontrol eder, sonra noterde satışı yapar ve tescil belgenizi alırsınız.

1. Satıştan önce kendi adınıza, satış tarihinden geçerli trafik sigortası yaptırın.
2. Satıştan önce muayene tarihini kontrol edin; geçerli muayenesi olmayan araçta noter satışı yapmaz.
3. Noterde satışı yapın; il dışında oturuyorsanız plaka değişikliği isteyip istemediğinize aynı anda karar verin.
4. Adınıza düzenlenen tescil belgesini ve poliçeyi araçta bulundurun; plakanın araca takılı olduğundan emin olun.
5. Dilerseniz kasko yaptırın.
6. Birkaç gün sonra aracın adınıza geçtiğini ve poliçenizi e-Devlet'ten kontrol edin.

Noterdeki satış adımlarının tamamı noterde araç satışı nasıl yapılır yazımızda anlatılıyor. Alp Filo İhale'de kazanılan araçlarda da mülkiyet noter satışıyla geçer; araç, ödeme hesaba geçip noter satışı yapıldıktan sonra ilanda belirtilen adreste teslim edilir. Bu nedenle trafik sigortanızı noter gününden önce hazırlamanız gerekir. İhaleden sonraki diğer adımlar için ihaleden araç aldıktan sonra yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar