Ekspertiz raporu nedir, zorunlu mu, nereden sorgulanır?

Ekspertiz raporu nedir, neleri kapsar?

Ekspertiz raporu, alım satımdan önce aracın fiziki ve teknik durumunu kayda geçiren belgedir. Halk arasında “oto ekspertiz” denilen hizmetin sonucudur. Alıcıya, araca bakarak fark edemeyeceği bulguları gösterir.

Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, raporda en az şu bilgilerin bulunmasını ister:

• Aracın kimliği: Marka, ticari ad, cins, tip, model yılı ve kilometre.
• Raporu düzenleyen işletme: TSE hizmet yeterlilik belgesi numarası ve kayıtlı işletme bilgileri.
• Raporu alan işletme: Yetki belgesi numarası; yetki belgesi yoksa bu durumun açıkça yazılması.
• Standarttaki diğer başlıklar: TSE'nin ilgili standardının istediği inceleme sonuçları.

Uygulamada raporlar kaporta parçalarının boyalı, değişen ya da orijinal durumunu, şase ve airbag beyanını içerir; kapsam, seçilen inceleme paketine göre genişler. Bu bulguların nasıl yorumlanacağını ekspertiz raporu nasıl okunur yazısında ayrıntılı anlattık.

Oto ekspertiz ile sigorta eksperi farklı şeylerdir. Sigorta eksperi kaza sonrası hasar dosyasını değerlendirir; oto ekspertiz ise alım satım öncesinde aracın genel durumunu inceler.

Ekspertiz raporu zorunlu mu, hangi satışlarda şart?

Ekspertiz raporu, ikinci el araç ticareti yapan işletmelerin otomobil ve hafif ticari araç satışlarında zorunludur. Yönetmelik bu yükümlülüğü satıcı işletmeye yükler ve tescil belgesinde (ruhsatta) araç sınıfı M1, M1G, N1 ya da N1G yazan taşıtlarla sınırlar. Bu sınıflar sürücü dahil en çok dokuz kişilik yolcu araçlarını (otomobiller), azami yüklü ağırlığı 3,5 tonu geçmeyen yük araçlarını (hafif ticari) ve bunların arazi tiplerini kapsar.

Yönetmelikte bir istisna daha vardır: TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler bu yükümlülükten muaftır.

Sıfır araçlar için böyle bir rapor zorunluluğu yoktur; yönetmeliğin ekspertiz hükmü ikinci el satışlara yöneliktir. Sıfır araçta teslim sırasında aracı dikkatle kontrol etmeniz ve teslim tutanağına eksikleri yazdırmanız yeterlidir.

Ekspertiz raporu kaç gün geçerli, ne kadar sürede çıkar?

Mevzuatta ekspertiz raporu için genel bir geçerlilik süresi yoktur; yalnız galeri satışlarında raporun satıştan önceki on gün içinde alınmış olması gerekir. Bu süre işletme satışları için konmuştur. Bireyden bireye satışta raporun yaşına dair bir kural bulunmaz.

Yine de pratik bir ölçü vardır: rapor, üzerinde yazan inceleme tarihindeki durumu gösterir. Araç o tarihten sonra kullanıldıkça ya da yeni bir hasar aldıkça rapor güncelliğini yitirir. Eski tarihli bir raporla karşılaşırsanız aracı yeniden inceletmeniz daha sağlıklı olur.

Raporun ne kadar sürede çıkacağı mevzuatta belirlenmemiştir. Süre inceleme kapsamına ve işletmenin yoğunluğuna göre değişir; randevu alırken teslim süresini doğrudan işletmeye sorun.

Ekspertiz raporu nereden sorgulanır, e-Devlet'te görünür mü?

Alım satım öncesi düzenlenen ekspertiz raporu e-Devlet'te sorgulanan bir kayıt değildir; rapor, onu düzenleyen işletmeden ve satıcıdan alınır. Bu yazının hazırlandığı tarihte e-Devlet'te “eksper” araması yapıldığında çıkan hizmetler Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (SBM) aittir.

• Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama: Sigorta hasar dosyalarında sigorta eksperinin hazırladığı raporlarla ilgilidir; oto ekspertiz raporu bu hizmette yer almaz.
• Hasar kaydı: Aracın sigortaya yansımış hasar geçmişi ayrıca sorgulanır. Kaydın neyi gösterip neyi göstermediğini tramer kaydı nedir yazısında anlattık.
• Raporun kendisi: Satıcıdan raporun aslını ya da düzenleyen işletmenin verdiği nüshayı isteyin; işletme adı, hizmet yeterlilik belgesi numarası ve inceleme tarihinin raporda yazdığını kontrol edin.

Kendiniz rapor yaptırmak isterseniz aracı TSE hizmet yeterlilik belgesi bulunan bir ekspertiz işletmesine götürmeniz yeterlidir; belgenin geçerliliğini işletmeden isteyebilirsiniz.

Ticaret Bakanlığı Mayıs 2026'da ekspertiz hizmetlerine yönelik bir yönetmelik taslağını görüşe açtığını duyurdu. Taslakta raporların Bakanlık bünyesinde kurulacak bir bilgi sistemine kaydedilmesi ve karekodla doğrulanması öngörülüyor. Kurallar değişebileceği için yürürlükteki metni Resmî Gazete'den kontrol edin.

Ekspertiz ücretini kim öder, ücret ne kadar?

İşletme satışlarında zorunlu ekspertiz raporunun ücretini kural olarak satıcı işletme öder. Yönetmeliğe göre satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse ücret alıcıya, diğer bütün hâllerde işletmeye aittir.

• Bireyden bireye satışta: Ücreti kimin ödeyeceğini taraflar kendi aralarında kararlaştırır.
• Kendi isteğinizle ikinci bir inceleme: Satıcının raporuna ek olarak kendi seçtiğiniz işletmeye yaptırdığınız incelemenin ücreti size aittir.

Ekspertiz ücreti işletmeden işletmeye ve inceleme paketine göre değişir. Yönetmelik, Bakanlığa rapor ücretine üst sınır belirleme yetkisi tanır; güncel bir sınır olup olmadığını Ticaret Bakanlığı duyurularından takip edebilirsiniz. Fiyat karşılaştırırken yalnız tutara değil, paketin hangi kontrolleri içerdiğine ve işletmenin TSE hizmet yeterlilik belgesine bakın.

Ekspertiz raporu güvenilir mi, araç alırken yeterli mi?

Ekspertiz raporu güçlü bir dayanaktır ama tek başına yeterli değildir. Rapor, inceleme gününün durumunu ve işletmenin o gün tespit edebildiklerini gösterir. Yönetmelik, raporun aracın gerçek durumunu yansıtmamasından ekspertiz işletmesini sorumlu tutar; bu da raporu kimin düzenlediğinin önemini artırır.

1. Raporu TSE hizmet yeterlilik belgeli bir işletmenin düzenlediğini ve belge numarasının raporda yazdığını kontrol edin.
2. İnceleme tarihine bakın ve araç o tarihten bu yana ne kadar yol yapmış, öğrenin.
3. Hasar kaydını ayrıca sorgulayın ve rapordaki boya, değişen bulgularıyla karşılaştırın.
4. Boyalı, değişen ve sök-tak bulgularını birlikte değerlendirin; farklarını lokal boya, sök-tak ve değişen yazısında bulabilirsiniz.
5. Mümkünse aracı kullanarak deneyin; rapora girmeyen sesler ve sürüş hissi ancak böyle anlaşılır.

Galeriden alımda bir noktayı bilmekte yarar var: yönetmeliğe göre ekspertiz raporunda belirtilen arıza ve hasarlar, işletmenin vermekle yükümlü olduğu garanti kapsamının dışındadır. Raporda yazan bir kusur için sonradan işletmenin yasal garantisine dayanarak onarım isteyemezsiniz.

Ekspertiz raporu yanlış çıkarsa ne yapmalı, nereye şikâyet edilir?

Yanlış ekspertiz raporu için önce raporu düzenleyen işletmeye yazılı başvurulur; sonuç alınamazsa tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine gidilir. Yönetmelik, raporun aracın gerçek durumunu yansıtmamasından ekspertiz işletmesini sorumlu tutar ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki ayıplı hizmete ilişkin haklarınızın geçerli olduğunu belirtir.

1. Farkı belgeleyin: yeni bir inceleme raporu, servis kaydı ve fotoğraflarla raporla gerçek durum arasındaki farkı ortaya koyun.
2. Ekspertiz işletmesine yazılı başvurun; raporun numarasını, tarihini ve itiraz ettiğiniz bulguları açıkça yazın.
3. Sonuç alamazsanız e-Devlet'teki Ticaret Bakanlığı “Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru İşlemi” hizmetinden başvurabilirsiniz. Uyuşmazlığın tutarına göre yetkili merci tüketici hakem heyeti ya da tüketici mahkemesidir; güncel parasal sınırı Bakanlık her yıl duyurur.
4. Satıcı bir işletmeyse, aracın satışından doğan haklarınız için satıcıya da ayrıca başvurabilirsiniz.

Yönetmeliğe göre aracın gerçek durumuna aykırı rapor düzenleyip Bakanlığın uyarısına rağmen aynı takvim yılı içinde bunu tekrarlayan ekspertiz işletmesinin TSE hizmet yeterlilik belgesi iptal edilir. Kendi durumunuz için bir hukukçuya danışmanız da yararlı olur.

İhalede ekspertiz bilgisi nasıl kullanılır?

Alp Filo İhale'de her aracın sayfasında fotoğraflar, boyalı, lokal boyalı, sök-tak ve değişen parçalar, şase ve airbag beyanı, tramer beyanı ve ekspertiz tarihi teklif öncesinde yayımlanır. Teklifinizi bu bilgilere bakarak verirsiniz.

• Araç, ilandaki ekspertiz bilgisi ve beyanlarla, görüldüğü hâliyle satılır; rapor ekspertiz tarihindeki durumu yansıtır.
• Ekspertizde beyan edilmemiş bir kusur, teslimden itibaren 48 saat içinde açıklama ve fotoğrafla “İtiraz” bölümünden bildirilir; doğal yıpranma itiraz konusu değildir.

İhaledeki araçları araçlar sayfasında inceleyebilirsiniz.

Sık sorulanlar