Ağır hasar kayıtlı (pert) araç nedir, alınır mı?

Ağır hasar kaydı ne demek?

Ağır hasar kaydı, bir aracın sigorta dosyasında “ağır hasarlı” olarak işaretlenmesi demektir. Bu kararı, motorlu araç sigortası kapsamında görevlendirilen ve levhaya kayıtlı sigorta eksperi verir; karar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (SBM) bildirilir.

Bugünkü ölçütler, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) 1 Temmuz 2025'te yürürlüğe giren 2025/12 sayılı genelgesinde yer alır. Bu tarihten önce konan kayıtlar, o dönemde yürürlükte olan genelgeye göre verilmiştir. Yeni genelgeye göre bir araç iki yoldan ağır hasarlı sayılabilir:

• Oran yoluyla: KDV dahil onarım masrafı, aracın hasar tarihindeki değerinin yüzde 60'ını aşıyorsa araç ağır hasara uğramış sayılır.
• Parça yoluyla: Masraf bu oranın altında kalsa da genelgenin ekindeki kritik parçalardan en az biri hasar görmüşse eksper aracı ağır hasarlı sayabilir.

Kritik parça listesinde ön ve arka şasi kolları, taban ile birlikte marşpiyeller, tavan sacı ve traversleri, orta direkler, ön göğüs sacı, hava yastıkları ve emniyet sistemleri, ana elektrik ve elektronik tesisat ile elektrikli araçlarda batarya ve ana enerji hattı bulunur; kamyon ve çekicilerde sürücü kabini de listededir. Yani kayıt yalnız yüksek onarım faturasını değil, aracın taşıyıcı ve güvenlik bölgelerindeki hasarı da gösterir.

Klasik, antika ve özel amaçlı araçlarda ise eksper bu oranlara bağlı kalmadan karar verebilir.

Pert, pert total ve ağır hasar arasındaki fark

Pert, günlük dilde ağır ya da tam hasar görmüş araç için kullanılan sözdür; mevzuatta ise “tam hasar” ve “ağır hasar” ayrı durumlardır. Pert total, onarımı kabul edilmeyen ve hurdaya ayrılan tam hasarlı araç demektir.

Kısacası ikinci el piyasasında “pert kayıtlı” diye satılan tescilli araçlar, ağır hasar kaydı olan araçlardır.

Ağır hasarlı araç trafiğe çıkabilir mi?

Evet. Ağır hasarlı araç onarıldıktan sonra muayene ve sigorta şartlarını sağlarsa yeniden trafiğe çıkabilir. Süreç, Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'te şöyle tarif edilir:

1. Trafikten çekme. Araç sahibinin başvurusuyla aracın tescil kaydı kapatılır, plakası geri alınıp iptal edilir ve tescil belgesine trafikten çekildiğine dair şerh düşülür.
2. Onarım. Araç trafikten çekili kaldığı sürede onarılır. Bu sürede trafiğe çıkarılamaz; bildirilen adreste tutulur, başka yere götürülecekse çekiciyle taşınır.
3. Muayene. Yeniden trafiğe çıkış için aracın, trafikten çekildiği tarihten sonra yapılmış ve hâlen geçerli bir muayenesi olmalıdır.
4. Sigorta. Aracın zorunlu trafik sigortası bulunmalıdır.
5. Noterde başvuru. Yeniden trafiğe çıkarma işlemi noterde yapılır; araçta değişiklik yapıldıysa buna ait belgeler de istenir. Araca önceki plakası tahsis edilir.

Yönetmelik zaman içinde değişebilir. İşlem yapmadan önce güncel evrak listesini işlem yapacağınız noterden teyit edin.

Ağır hasar kaydı nerede görünür, nasıl anlaşılır?

Ağır hasar kaydı SBM kayıtlarında tutulur ve aracın plakası ya da şasi numarasıyla sorgulanır. Ağır hasar durumunu en açık biçimde SBM'nin ücretli web hasar sorgusu gösterir; sonuçta kaza tarihi, kaza nedeni ve hasar tutarının yanında ağır hasar durumu ayrı bir alan olarak yer alır.

• Satın alacağınız araç için: SBM'nin web sorgusunu ya da 5664 SMS hizmetini kullanabilirsiniz.
• Kendi aracınız için: e-Devlet'teki SBM hizmetlerinde kendi adınıza açılmış poliçe ve hasar dosyalarını ve eksper raporlarını görebilirsiniz.

Adım adım anlatımı tramer sorgulama nasıl yapılır yazımızda bulabilirsiniz. Aracın bir dönem trafikten çekilip yeniden trafiğe çıkarılmış olması da satıcıya sorulması gereken bir işarettir.

Sorgu yalnız 2003'ten bu yana kasko ya da trafik sigortasından ödenmiş hasarları gösterir. Sigortaya yansımadan onarılan bir hasar kayıtta görünmez; bu nedenle kayıt sorgusu ekspertizin yerini tutmaz.

Ağır hasar kayıtlı araç alınır mı, değer kaybı ne kadar?

Ağır hasar kayıtlı araç alınabilir; onarımı belgeli, bağımsız ekspertizi temiz olan ve uzun süre kullanmayı düşündüğünüz bir aracı almak mantıklı olabilir. Kısa sürede yeniden satmayı planlıyorsanız kayıt, satış fiyatınızı düşüreceği için riski artırır. Kayıt tek başına aracın bugün kötü durumda olduğunu göstermez; aracın bir zamanlar ciddi hasar gördüğünü gösterir.

Değer kaybı: Ağır hasarlı aracın değer kaybı için sabit bir oran yoktur; kayıt, aracın değerini aynı özellikteki kayıtsız araçlara göre düşürür. Farkı hasarın yeri, onarımın belgelenme biçimi ve modelin piyasası belirler. Hem alırken hem ileride satarken aynı indirimin geçerli olacağını hesaba katın.

Kayıtsız ama boyalı ya da değişen parçası olan araçlar ayrı bir konudur; onları hasarlı ve kazalı araç alınır mı yazımızda anlatıyoruz.

Kasko, trafik sigortası ve kredi: önceden ne sormalısınız?

Ağır hasar kayıtlı araçta kasko, sigorta primi ve kredi için kesin bir “olur” ya da “olmaz” cevabı yoktur; kararı sigorta şirketi ve banka aracın geçmişine bakarak verir. Bu nedenle soruları satın almadan önce sorun.

• Kasko yapılır mı? Sigorta şirketleri aracın hasar geçmişini değerlendirerek teklif verir; teklif vermeyebilir ya da ek şart koyabilir. Aracın plaka veya şasi numarasıyla birden fazla sigortacıdan önceden kasko teklifi isteyin.
• Trafik sigortası çok çıkar mı? Trafik sigortası primine ağır hasar kaydının etkisi için kesin bir kural yazamıyoruz; aracı almadan önce plaka ya da şasi numarasıyla teklif alın. Zorunlu trafik sigortası olmadan araç yeniden trafiğe çıkarılamaz.
• Kredi çıkar mı? Taşıt kredisinde bankalar aracın değerini kendi değerlemeleriyle belirler; ağır hasar kaydı bu değerlemeyi etkileyebilir. Satıcıya kapora vermeden önce bankanızdan bu araç için ön onay alın.

Almadan önce kontrol listesi

1. Plaka ya da şasi numarasıyla hasar sorgusu yapın; ağır hasar durumunu, kaza tarihini ve kaza nedenini görün.
2. Satıcıdan eksper raporunu, onarım faturalarını ve değişen parçaların listesini isteyin. Onarımın nerede ve nasıl yapıldığı belgeli olmalıdır.
3. Bağımsız bir ekspertiz yaptırın; şasi kolları, direkler, tavan ve taban bölgesine özellikle baktırın.
4. Hava yastıklarının ve emniyet sistemlerinin çalıştığını, uyarı ışığı kalmadığını kontrol ettirin.
5. Elektrikli ya da hibrit araçta bataryanın ve ana enerji hattının durumunu ayrıca inceletin.
6. Aracın yeniden trafiğe çıkış işlemlerinin tamamlandığını, geçerli muayenesi ve plakası olduğunu görün.
7. Kasko ve kredi için ön teklif alın; aracı ileride satarken karşılaşacağınız fiyat farkını bütçenize ekleyin.

Ekspertiz raporundaki şase, airbag ve parça bulgularını yorumlamak için ekspertiz raporu nasıl okunur yazımıza bakabilirsiniz.

İhalede ağır hasar kaydına nasıl bakılır?

İhalede ağır hasar kaydına teklif vermeden önce, ilandaki tramer beyanından ve ekspertiz raporundan bakılır. Alp Filo İhale'de her aracın sayfasında ekspertiz bilgisi, şase ve airbag beyanı ile tramer (hasar kaydı) beyanı yer alır. Kaydı ayrıca kendiniz de sorgulayabilirsiniz; ilanla sorgunuz arasında fark görürseniz teslimden önce bildirin.

Sigorta şirketlerinin ağır hasarlı ve onarılmamış araçları sattığı ihaleler ise ayrı bir alandır ve onarım tecrübesi ister. Bu ihalelerin işleyişini hasarlı ve pert araç ihalesi yazımızda anlatıyoruz.

Sık sorulanlar