Rehber
Araç filosu ne demek? Filo kiralama ve rent a car farkı
Yayın:
Araç filosu, bir şirketin ya da kurumun iş amacıyla kullandığı ve tek elden yönettiği araçların tamamı demektir. Şirketler bu araçları satın alarak, uzun dönem (operasyonel) kiralayarak ya da finansal kiralamayla edinir; rent a car ise aracın gün ya da hafta gibi kısa sürelerle kiralanmasıdır. Kullanım süresi dolan filo araçları satışa çıkarılır ve ikinci el piyasaya filo çıkması araç olarak girer.
Araç filosu ne demek?
Araç filosu, bir kuruluşun personelini taşımak, satış ve servis ekiplerini sahaya göndermek ya da müşterisine kiraya vermek için elinde tuttuğu araç grubudur. Filo birkaç araçtan oluşabileceği gibi yüzlerce aracı da kapsayabilir; ölçüt sayı değil, araçların bir işletme adına ortak bir plana göre kullanılmasıdır.
Filolar iki gruba ayrılır:
- Şirketin kendi kullandığı filo: Yönetici araçları, satış temsilcisi araçları, servis ve dağıtım için hafif ticari araçlar.
- Kiraya verilen filo: Araç kiralama şirketlerinin günlük ya da uzun dönem kiraya verdiği araçlar. Kiralama şirketinin asıl faaliyeti bu filoyu kiraya vermektir.
Şirketin kendi filosu satın alınmış, finansal kiralamayla edinilmiş ya da bir kiralama şirketinden uzun dönem kiralanmış araçlardan oluşabilir. Hangisinin seçildiği şirketin bütçe, vergi ve operasyon tercihlerine bağlıdır.
Operasyonel (uzun dönem) filo kiralama nedir?
Operasyonel kiralama, bir şirketin aracı satın almak yerine aylık bedelle ve sözleşmede belirlenen uzun bir süre için kiralamasıdır. Araç kiralama şirketinin adına kayıtlı kalır; sözleşme bitince kiralama şirketine iade edilir. 6361 sayılı Kanun, finansal kiralama dışında kalan kiralamayı faaliyet kiralaması olarak tanımlar; operasyonel kiralama da bu gruptadır.
Bakım, sigorta, lastik değişimi ya da yedek araç gibi hizmetlerin aylık bedele dâhil olup olmadığı sözleşmeden sözleşmeye değişir. Şirket için araç kiralama düşünen bir işletme şu noktaları teklif aşamasında netleştirmelidir:
- Kiralama süresi ve yıllık kilometre sınırı; sınır aşılırsa ne olacağı.
- Aylık bedele hangi hizmetlerin dâhil olduğu: bakım, sigorta, lastik, yedek araç.
- Hasar ve kaza durumunda sorumluluğun kiracı şirket ile kiralama şirketi arasında nasıl paylaşıldığı.
- Sözleşme sonunda iade koşulları ve aracın hangi durumda teslim edileceği.
- Sözleşmeyi erken bitirmenin koşulları.
Kurumsal araç kiralama sözleşmeleri şirkete özel hazırlanır. Vergi ve muhasebe etkisi için kendi mali müşavirinize danışın.
Finansal kiralama (leasing) operasyonel kiralamadan nasıl ayrılır?
Finansal kiralama, bir malın edinilmesini finanse etmeye yönelik kiralamadır ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu ile düzenlenir. Operasyonel kiralama ise kullanım hizmeti satın almaya dayanır; aracı süre sonunda sahiplenmek amaç değildir.
- Mülkiyet: Kanuna göre finansal kiralama süresince mal, kiraya veren tarafın mülkiyetindedir.
- Süre sonu: Taraflar, kiracının sözleşme bitiminde malı satın alma hakkını sözleşmeye koyabilir.
- Kimler yapar: Finansal kiralama şirketleri ile katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları. Finansal kiralama şirketleri faaliyet iznini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan alır.
- Operasyonel kiralamada: Araç sözleşme bitiminde kiralama şirketine döner; şirket aracı yeniden kiraya verebilir ya da satışa çıkarabilir.
Bu ayrım ikinci el alıcı için de önemlidir: finansal kiralamada sözleşme kiracıya süre sonunda aracı satın alma hakkı tanıyabilir; operasyonel kiralamadaki araç ise kiralama şirketine döner ve satışa çıkarıldığında filo çıkması araç olarak ikinci ele girer.
Rent a car (günlük araç kiralama) nedir?
Rent a car, bir aracın gün, hafta ya da birkaç ay gibi kısa sürelerle kiraya verilmesi demektir. Tatile çıkanlar, iş seyahatindekiler ya da kendi aracı serviste olan sürücüler bu hizmeti kullanır; kısa süreli ihtiyacı olan şirketler de müşteriler arasındadır.
Rent a car araçlarını aynı dönemde pek çok farklı sürücü kullanır. Araç kısa aralıklarla teslim edilip geri alınır, her teslimde hasar ve yakıt kontrolü yapılır. Bu yoğun kullanım, aracın ikinci el değerlendirmesinde de göz önüne alınır.
Filo kiralama ile rent a car farkı
İki hizmetin temel farkı süre ve müşteri türüdür: filo kiralama şirketlere aylarca ya da yıllarca süren sözleşmelerle yapılır, rent a car ise herkese gün ya da hafta gibi kısa süreler için.
| Konu | Uzun dönem filo kiralama | Rent a car (günlük kiralama) |
|---|---|---|
| Süre | Sözleşmeyle belirlenen uzun dönem | Gün, hafta ya da birkaç ay |
| Müşteri | Şirketler, kurumlar, serbest meslek sahipleri | Bireyler ve kısa süreli ihtiyacı olan şirketler |
| Aracı kim kullanır | Aynı şirketin sınırlı sayıda çalışanı | Her kiralamada farklı bir sürücü |
| Bedel | Aylık, sözleşmeyle sabitlenmiş | Günlük ya da haftalık |
| Hizmetler | Sözleşmede yazan paket | Kiralama koşullarında yazan kapsam |
| Kullanım bitince | Araç kiralama şirketine döner, yeniden kiralanır ya da satışa çıkar | Araç belirli süre ya da kilometreden sonra filodan çıkarılır |
Tablo genel eğilimleri gösterir. Her şirketin süre, kapsam ve iade koşulları kendi sözleşmesinde yazar.
Kurumsal araç kiralama şirketi nasıl seçilir?
Kurumsal araç kiralama şirketi seçerken firmanın adına değil, yazılı teklifteki koşullara bakılır. Teklifleri karşılaştırırken şu başlıkları yan yana koyun:
- Aylık bedele dâhil hizmetler ve hariç tutulanlar.
- Yıllık kilometre sınırı ve aşım hâli.
- Hasar, kaza ve trafik cezalarında sorumluluk.
- Yedek araç ve servis ağının kapsadığı iller.
- Erken fesih ve iade koşulları.
Rent a car firmaları için de aynı ilke geçerlidir: sigorta kapsamı, depozito ve iptal koşulları kiralamadan önce yazılı olarak verilmelidir.
Kullanım bitince filo araçları nereye gider?
Kullanım süresi dolan filo araçları genellikle ikinci el piyasaya satılır; satış tek tek ya da toplu yapılabilir, ihale de bu yollardan biridir. Bir filo aracının yaşam döngüsü şu adımlardan oluşur:
- Edinme: Araç şirket ya da kiralama şirketi adına tescil edilir.
- Kullanım: Araç kiralanır ya da şirket çalışanlarınca kullanılır; periyodik bakımlar ve muayeneler yapılır.
- Filodan çıkarma: Süre ya da kilometre sınırı dolunca, kaza geçirdiğinde ya da şirketin ihtiyacı değiştiğinde araç satış listesine alınır.
- Satış: Araç ihale, doğrudan satış ya da bayi ve galeri aracılığıyla yeni sahibine geçer.
- Devir: Tescilli bir aracın satış ve devri noterde yapılır; Karayolları Trafik Kanunu noterde yapılmayan satış ve devirleri geçersiz sayar.
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, kiralama faaliyetinde bulunan kişi ya da şirketin en az altı aydır kendi adına tescilli aracını satmasını kapsamı dışında tutar. Bu yüzden galericiler için öngörülen kurallar bu satışta aranmaz; ekspertizi ve kayıt kontrolünü kendiniz isteyin. Satış kanallarının ayrıntısını filo araç satışı yazımızda bulabilirsiniz.
Ruhsatında kullanım amacı ticari olarak kayıtlı bir filo aracını özel kullanıma alacaksanız kayıt değişikliği gerekip gerekmediğini noterden öğrenin; bu konu ticari aracı hususiye çevirme yazımızda ele alınır.
Filo çıkması araç almayı düşünenler için ne anlama gelir?
Bir aracın filo geçmişi, onun nasıl kullanıldığına dair ipucu verir; aracın iyi ya da kötü olduğunu tek başına göstermez. Tek bir şirket çalışanının kullandığı uzun dönem kiralık araç ile günlük kiralamada çok sayıda sürücü görmüş araç farklı değerlendirilir.
Nasıl anlaşılacağını ve alırken nelere bakılacağını filo çıkması araç nedir, alınır mı? yazımızda, hasar kaydını sorgulamayı tramer hasar kaydı sorgulama yazımızda bulabilirsiniz. Alp Filo İhale'de ihaleye çıkan araçlar ekspertiz bilgisi, fotoğrafları ve hasar kaydı beyanıyla yayımlanır; ihalelere bireysel ve kurumsal üyeler katılabilir.
Sık sorulanlar
Araç filosu ne demek?
Araç filosu, bir şirketin ya da kurumun iş için kullandığı ve tek elden yönettiği araçların tamamıdır. Bu araçlar satın alınmış, finansal kiralamayla edinilmiş ya da uzun dönem kiralanmış olabilir.
Rent a car ne demek?
Rent a car, aracın gün, hafta ya da birkaç ay gibi kısa sürelerle kiraya verilmesi demektir. Her kiralamada araç farklı bir sürücüye teslim edilir.
Filo kiralama ile leasing aynı şey mi?
Hayır. Leasing, yani finansal kiralama, 6361 sayılı Kanunla düzenlenen bir finansman yöntemidir; sözleşmede kiracıya süre sonunda satın alma hakkı tanınabilir. Operasyonel filo kiralamada ise araç kiralama şirketine ait kalır ve süre sonunda iade edilir.
Rent a car çıkışlı araç alınır mı?
Alınabilir; ancak bu araçları kısa sürede çok sayıda sürücü kullandığından kilometre, iç mekân yıpranması ve hasar kaydı daha dikkatli incelenmelidir. Ekspertiz raporunu ve bakım geçmişini birlikte değerlendirin.
Kiralama süresi biten araçlar ne olur?
Operasyonel kiralamada araç kiralama şirketine döner; şirket aracı yeniden kiraya verebilir ya da ihale, doğrudan satış veya galeri aracılığıyla ikinci el piyasaya satabilir. Satılan bu araçlara filo çıkması araç denir.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Alp Filo İhale'deki güncel işleyiş için Nasıl Çalışır sayfasına ve Kullanım Şartları'na bakın.