Araç haciz ve rehin sorgulama: almadan önce kayıtlar nasıl kontrol edilir?

Haciz, rehin, tedbir ve hak mahrumiyeti ne demek?

Hak mahrumiyeti, aracın tescil kaydına işlenmiş ve sahibinin araç üzerindeki tasarrufunu kısıtlayan şerhlerin genel adıdır. Yönetmelik bu şerhlere örnek olarak haciz, rehin ve ihtiyati tedbiri sayar. Hacizli aracın ne anlama geldiğini ve alınıp alınmayacağını hacizli araç nedir yazımızda ayrıntılı anlattık; burada yalnız kaydın nasıl sorgulandığına odaklanıyoruz.

Bu şerhler aracın ruhsatına yazılmaz: Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik, kısıtlayıcı şerhlerin araç tescil belgesine konmayacağını açıkça söyler. Bu yüzden ruhsata bakarak aracın hacizsiz ya da rehinsiz olduğuna karar veremezsiniz.

e-Devlet'te araç haciz ve rehin sorgulama nasıl yapılır?

Araç haciz ve rehin sorgulaması e-Devlet'teki Adıma Tescilli Araç Sorgulama hizmetiyle yapılır. Hizmet; adınıza tescilli aracın plakasını, cinsini, markasını, modelini ve hak mahrumiyeti olup olmadığını gösterir. Haciz, rehin ya da tedbir gibi bir kayıt varsa sonuçta hak mahrumiyeti bulunduğu görünür.

1. turkiye.gov.tr adresine e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı ya da internet bankacılığıyla giriş yapın.
2. Arama kutusuna Adıma Tescilli Araç Sorgulama yazıp hizmeti açın.
3. Listeden ilgili aracı seçin ve hak mahrumiyeti bilgisine bakın.
4. Vergi dairelerinin koyduğu elektronik hacizleri ayrıca görmek için Gelir İdaresi Başkanlığının e-haciz Araç hizmetini açın.
5. Hak mahrumiyeti çıkarsa kaydın hangi kurumdan ve hangi dosyadan geldiğini satıcıdan öğrenin; kaldırma işlemi o kurum üzerinden yürür.

Hizmetin çocuğunuz adına, şirketiniz adına ve mirasçısı olduğunuz kişi adına tescilli araçlar için ayrı sürümleri de vardır. Bu sürümler yalnız ilgili kişinin ya da şirketin araçlarını gösterir.

Plakadan başkasının aracını sorgulayabilir misiniz?

Hayır; e-Devlet'teki haciz ve rehin sorguları yalnız adınıza ya da yetkili olduğunuz kişi veya şirket (çocuğunuz, mirasçısı olduğunuz kişi, şirketiniz) adına tescilli araçları gösterir. Plakayı yazarak bir başkasının aracını bu hizmetlerden sorgulayamazsınız. Bu nedenle ikinci el araç alırken kontrolü satıcıyla birlikte yapmanız gerekir.

• Satıcıdan, kendi e-Devlet hesabında Adıma Tescilli Araç Sorgulama sonucunu sizinle birlikte açmasını isteyin.
• Aynı oturumda e-haciz araç sorgusunun sonucuna da bakın.
• Sonucu satış gününe yakın bir tarihte görün.

Aracın vergi, ceza ve diğer borçlarını kontrol etmek ayrı bir iştir; bunun için araç borç sorgulama yazımıza bakabilirsiniz.

Gelir İdaresi e-haciz sorgusu neyi gösterir, neyi göstermez?

e-haciz araç sorgusu, vergi dairelerinin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında araca koyduğu elektronik hacizleri gösterir. Bu hacizler, Emniyet Genel Müdürlüğü ile yapılan protokol çerçevesinde araç tescil kaydına kısıtlama (takyidat) olarak işlenir. Amaçları aracın satışını ve devrini engellemek ya da sınırlamaktır.

• Gösterdiği: vergi dairesi kaynaklı elektronik haciz kayıtları.
• Görünmeyebilecekler: icra dairesi hacizleri, rehinler ve mahkeme tedbirleri gibi vergi dairesi dışından gelen kayıtlar bu sorguda görünmeyebilir; bunları noterden ya da ilgili kurumdan teyit edin.
• Sonuç: e-haciz sorgusunun temiz çıkması, aracın her türlü kayıttan arınmış olduğu anlamına gelmez. Araçta başka bir hak mahrumiyeti olup olmadığını görmek için Adıma Tescilli Araç Sorgulama sonucuna da bakın.

Şirket (tüzel kişi) adına kayıtlı araçta haciz ve rehin sorgulama

Şirket adına kayıtlı araçlar, e-Devlet'teki Adıma Tescilli Araç Sorgulama (Tüzel Kişi) hizmetiyle sorgulanır. e-Devlet bu hizmeti, şirketin sahibi, ortağı ya da yetkilisi olan kişinin kendi girişiyle kullanabileceği biçimde tanımlar.

1. Şirketle bağı olan kişi e-Devlet'e kendi kimliğiyle giriş yapar.
2. Adıma Tescilli Araç Sorgulama (Tüzel Kişi) hizmetini açar.
3. Şirkete tescilli araçlar listelenir; ilgili aracın kayıt bilgilerine bakılır.

Filo, kiralama ya da şirket aracı alırken satıcı şirketten bu sorgunun sonucunu satıştan önce isteyin. Satış işlemini yapacak kişinin şirketi temsile yetkili olduğunu da teyit edin.

Sorguda haciz ya da rehin çıkarsa ne yapmalısınız?

Sorguda haciz ya da rehin çıkarsa, kayıt kaldırılıp e-Devlet sonucunda düştüğünü görmeden bedeli ödemeyin ve devre geçmeyin. Yönetmeliğe göre noter, satışı ancak araç üzerinde satış ve devri kısıtlayıcı bir tedbir ya da kayıt bulunmadığını tespit ederse yapar. Bu yüzden en sağlam yol, kaydın satıştan önce kaldırılmasıdır.

• Satıcıdan, borcu kapatıp kaydı kaldırtmasını ve kaydın düştüğünü e-Devlet sonucuyla göstermesini isteyin.
• Kayıt sürerken bedelin tamamını ödemeyin; ödemeyi kaydın kalktığını gördüğünüz ana bağlayın.

Tescilli araçların satışı ve devri noterde yapılır; noterde yapılmayan satış ve devir geçersizdir. Noter işleminin adımlarını noterde araç satışı nasıl yapılır yazımızda bulabilirsiniz. İcra dairelerinin hacizli araçları kendisinin sattığı ihaleler ise ayrı bir süreçtir; onu icradan araba almak yazımız anlatıyor.

Kendi durumunuza özgü hukuki sonuçlar için bir avukata danışın; aynı kayıt farklı dosyalarda farklı sonuç doğurabilir.

Araç üzerindeki rehin nasıl kaldırılır?

Araç üzerindeki rehin, borç kapandıktan sonra rehin alacaklısının (çoğunlukla krediyi veren kurumun) kaldırma işlemini başlatmasıyla kayıttan düşer. Yönetmeliğe göre şerhler, ilgili kurum tarafından elektronik ortamda işlenip kaldırılır; bu yapılamazsa ilgisine göre noterler ya da Emniyet trafik tescil birimleri kayda işler.

1. Kredi ya da borcun tamamının kapandığını alacaklı kurumdan teyit edin.
2. Kurumdan rehnin kaldırılmasını isteyin ve kaldırma işleminin hangi yolla (elektronik bildirim ya da yazı) yapılacağını sorun.
3. Kurum size bir yazı verirse kaldırmanın nerede yapılacağını kurumdan öğrenin.
4. İşlem tamamlandıktan sonra e-Devlet'teki araç sorgusunu yeniden açıp rehnin kalktığını görün.

e-Devlet'te rehnin kalkıp kalkmadığını görürsünüz, ancak kaldırma talebi alacaklı kurumdan gelir. Rehin kaldırmanın ne kadar sürdüğü ve ücreti kuruma ve kullanılan yola göre değişir; güncel bilgiyi krediyi aldığınız kurumdan öğrenin. Haciz kaldırma ise haczi koyan icra ya da vergi dairesindeki dosya üzerinden yürür.

Haciz ve rehin kontrolü için satış günü sırası

Haciz ve rehin kontrolü satış gününe en yakın tarihte, satıcıyla birlikte yapılmalıdır. Aşağıdaki sıra, kayıtları atlamadan görmenizi sağlar.

1. Satıcının e-Devlet'teki araç sorgusunu birlikte açın ve hak mahrumiyeti bilgisine bakın.
2. Aynı oturumda e-haciz araç sorgusuna bakın.
3. Satıcı şirketse tüzel kişi sorgusunu şirketle bağı olan kişiye yaptırın.
4. Kayıt varsa bedeli ödemeden önce kaydın kaldırılmasını bekleyin ve sonucu yeniden görün.
5. Satışı noterde yapın; ruhsat ve kimlik bilgilerinin araçla ve satıcıyla eşleştiğini kontrol edin.

Alp Filo İhale'de satılan araçlarda da mülkiyet noter satışıyla geçer. İhale yoluyla alım için gereken hazırlığı ihaleden araba almak için gerekli belgeler yazımızda topladık.

Sık sorulanlar