Araç alım satımında güvenli ödeme nasıl yapılır?

Araç satışında para ne zaman el değiştirir?

Güvenli Ödeme Sistemi kullanılan bir araç satışında para, noter satışı tamamlandığı anda satıcıya geçer; öncesinde alıcının yatırdığı tutar sistemde bloke bekler. Para transferi alıcıdan doğrudan satıcıya değil, aracı kuruluştaki bloke hesap üzerinden yapılır. Yönetmelik bu düzeni, araç mülkiyeti ile satış bedelinin eş anlı el değiştirmesi olarak tanımlar.

Bu yapı, paranın bir tür emanet hesapta beklemesi gibi çalışır ve iki eski riski birlikte kapatır. Satıcı, aracı devrettikten sonra parasını alamama endişesi taşımaz; alıcı da araç adına geçmeden parayı kaybetme riskine girmez.

Alıcıysanız parayı noter randevusundan önce sisteme yatırırsınız; satıcıysanız aracı, noter satışı tamamlanıp para hesabınıza geçmeden teslim etmezsiniz.

Güvenli ödeme adım adım nasıl yapılır?

Güvenli ödeme, noter randevusundan önce satıcının işlemi başlatması ve alıcının bedeli sisteme yatırmasıyla yürür. İşlem, sisteme dâhil bir bankanın, ödeme kuruluşunun ya da elektronik para kuruluşunun internet sitesi veya mobil uygulamasındaki Güvenli Ödeme Sistemi menüsünden yapılır.

1. Aracı kuruluşu seçin. Alıcı ve satıcı işlemi aynı kuruluş üzerinden yürütür; kuruluşun bu hizmeti verip vermediğini ve müşteri olma şartı arayıp aramadığını önceden sorun.
2. Satıcı kaydı açar. Satıcı, kuruluşun istediği bilgileri ve alıcının cep telefonu numarasını girerek kaydı başlatır.
3. Alıcıya referans gelir. Sistem, alıcının cep telefonuna bir referans numarası gönderir.
4. Alıcı onaylar ve öder. Alıcı bu referansla aynı kuruluşa girer, istenen bilgileri doldurur ve satıcının girdiği tutarı yatırır. Tutar bloke edilir.
5. Noter satışı yapılır. Noter, bedelin sisteme yatırıldığını görmeden devri yapmaz.
6. Para satıcıya aktarılır. Satış tamamlanınca bloke tutar, kullanım masrafı düşülerek satıcının hesabına gönderilir.

Satış iptal edilirse yatırılan tutar, işlemi yaptığınız aracı kuruluş tarafından alıcıya iade edilir. Kayıt, havale ya da iade aşamasında bir sorun yaşarsanız muhatabınız bu kuruluştur. Noterdeki işlemlerin genel sırası için noterde araç satışı nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.

Noterde araç satışında güvenli ödeme zorunlu mu?

Evet: ikinci el araç satışında bedelin tamamı ya da bir kısmı nakit, havale, EFT veya Bakanlığın belirlediği diğer yöntemlerle ödeniyorsa Güvenli Ödeme Sistemi kullanılmak zorundadır. Kural, 27 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliğin 26. maddesinde yer alır.

Zorunluluğun bilinmesi gereken üç ayrıntısı vardır:

• Krediyle alımda: Bedelin bir kısmı banka ya da finansman şirketi kredisiyle ödeniyorsa sistem, kredi dışında kalan tutar için kullanılır.
• Masraf: Sistemin kullanım ücreti satıcıya aktarılan tutardan düşülür; alıcı bu ücreti bedele ekleyerek gönderirse satıcı tam bedeli alır. Kimin ödeyeceğini önceden konuşun, güncel ücreti kuruluştan öğrenin.
• Kapsam dışı satışlar: Yönetmelik; işletmeler arasındaki satışları, icra dairesi ve Millî Emlak gibi kamu birimlerinin haciz ya da müsadere gibi nedenlerle yaptığı satışları ve bazı kiralama ve finansal kiralama satışlarını kendi kapsamı dışında tutar.

Yönetmelik o tarihten bu yana birkaç kez değiştirildi; ödeme maddesinin güncel metnini Mevzuat Bilgi Sisteminden görebilirsiniz. Kendi işleminizin kapsamda olup olmadığından emin değilseniz noterinize ya da bir hukukçuya danışın.

Güvenli ödeme hangi banka ve kurumlar üzerinden yapılır?

Güvenli ödeme, sisteme bağlı bankalar, ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları ile Takasbank'ın Taşıt Takas sistemi üzerinden yapılabilir; tek bir bankaya bağlı değildir. Hangisini seçeceğiniz, alıcı ve satıcının birlikte kullanabileceği kanala bağlıdır.

• Bankalar ve ödeme kuruluşları: İnternet şubesi ya da mobil uygulamada Güvenli Ödeme Sistemi menüsü bulunur. Kuruluşun bu hizmeti verip vermediğini ve müşteri olma şartı arayıp aramadığını kendisine sorun.
• Takasbank Taşıt Takas: Alıcı ve satıcı e-Devlet, Taşıt Takas internet sitesi ya da mobil uygulaması üzerinden kayıt olur ve sistem tarafları eşleştirir. Alıcının ödemesi, kayıtta bildirdiği hesaptan gönderilmek zorundadır. Noter tescilinden sonra Takasbank komisyonunu düşerek kalan tutarı satıcının hesabına EFT ile gönderir.

Hangi kanalı seçerseniz seçin, işlemin durumunu kuruluşun kendi ekranından izleyin; bedelin bloke edildiğini görmeden noter işlemine başlamayın.

Kapora, sahte dekont ve sahte noter dolandırıcılığı nasıl anlaşılır?

Araç alım satımındaki dolandırıcılıkların ortak noktası, parayı Güvenli Ödeme Sisteminin dışına, çoğu zaman kişisel bir hesaba çekmektir. Sistemin koruması yalnız sistemin içinde yapılan ödeme için geçerlidir.

Sık görülen bir yöntemde dolandırıcılar kendini noter ya da noter çalışanı olarak tanıtır ve satış öncesinde "kapora", "dosya masrafı" ya da "güvenli ödeme bedeli" adıyla kişisel bir hesaba para ister. Böyle bir talep gelirse para göndermeyin; arayan kişiyi değil, noterliğin kendi iletişim bilgilerini kullanarak doğrulayın ve şüphelendiğinizde kolluğa başvurun.

• Görmeden kapora: Aracı görmeden, sahibiyle yüz yüze görüşmeden kapora istenmesi.
• Acele ettirme: "Başka alıcı var, hemen gönderin" gibi baskıyla karar süresinin kısaltılması.
• Sistem dışı hesap: Ödemenin satıcının ya da üçüncü bir kişinin şahsi IBAN'ına yönlendirilmesi.
• Ekran görüntüsüyle dekont: Satıcıya "parayı yatırdım" diye dekont görüntüsü gönderilip aracın ya da belgelerin hemen teslim istenmesi.
• Piyasanın çok altında fiyat: İlan fiyatının benzer araçlara göre açıklanamayacak kadar düşük olması.

Korunmak için parayı yalnız seçtiğiniz aracı kuruluştaki Güvenli Ödeme Sistemi kaydı üzerinden gönderin, satıcıysanız ödemeyi bir dekonta değil sistemdeki bloke durumuna bakarak doğrulayın ve aracı teslim etmeden önce noter satışının tamamlanmasını bekleyin. Satıcı tarafındaki diğer hazırlıklar için araç satarken yapılacaklar yazısına göz atabilirsiniz.

Güvenli ödeme neyi korumaz?

Güvenli Ödeme Sistemi yalnız paranın el değiştirmesini güvenceye alır; aracın durumunu, kayıtlarını ya da satıcının beyanlarını denetlemez. Bu nedenle ödeme güvende olsa bile aracı ayrıca incelemeniz gerekir.

• Haciz ve rehin kayıtları: Araç üzerindeki kayıtlar satışı durdurabilir ya da alıcıya yük getirebilir; noter randevusundan önce sorgulayın. Araçta haciz ve rehin nasıl sorgulanır?
• Hasar ve kilometre: Hasar kaydı, değişen parçalar ve kilometre ödeme sisteminin konusu değildir; ekspertiz ve hasar kaydı sorgusuyla öğrenilir.
• Sistem dışı anlaşmalar: Noter dışında elden verilen kapora, sözlü ek ödeme ya da bedelin bir kısmının başka yoldan ödenmesi sistemin korumasından yararlanmaz.

İhaleyle araç alırken ödeme nasıl yapılır?

İhaleyle alınan araçlarda ödemenin süresi ve yöntemi ihale kurallarında ve ödeme sayfasında yazar; teklif vermeden önce bu kuralları okumak gerekir. Alp Filo İhale'de kazanan üye araç bedelini ödeme sayfasında gösterilen süre içinde ve gösterilen yöntemle öder; aracın mülkiyeti noter satışıyla geçer. Ayrıntılar için nasıl çalışır sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar