İcradan araba almak: UYAP e-Satış ile araç nasıl alınır?

İcradan araba almak ne demektir?

İcra satışında aracı borçlu ya da bir galeri değil, devlet adına icra dairesi satar. İşleyiş İcra ve İflas Kanunu ile Adalet Bakanlığının elektronik satış yönetmeliğine bağlıdır ve dört aşamadan geçer:

1. Haciz ve muhafaza: Alacaklı, borçlunun aracını haczettirir. Sicile kayıtlı araçlarda muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebi birlikte yapılır; araç muhafaza altına alınır.
2. Kıymet takdiri: Aracın değeri, bilirkişi listesinde kayıtlı bir bilirkişiye belirletilir. Bu değere muhammen kıymet (tahmini değer) denir.
3. Satış ilanı: İcra dairesi, birinci ve ikinci artırmanın tarihlerini e-Satış Portalı'nda ilan eder.
4. Elektronik artırma: Teklifler yalnız portal üzerinden verilir; şartlar sağlanırsa araç en yüksek teklif sahibine ihale edilir.

Fiziki mezat salonları dönemi kapanmıştır. UYAP e-Satış Portalı'nın duyurusuna göre 2 Ocak 2023'ten bu yana bütün icra dairelerinin satışları elektronik ortamda yapılmaktadır. Bu nedenle icralık bir araç hangi ilde satışa çıkarılmış olursa olsun, teklif yalnız UYAP e-Satış Portalı'ndan verilir.

UYAP e-Satış Portalı nedir, nasıl giriş yapılır?

UYAP e-Satış Portalı, icra dairelerinin haczedilmiş taşınır ve taşınmazları açık artırmayla sattığı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine (UYAP) bağlı resmî satış ortamıdır. Adresi esatis.uyap.gov.tr'dir; e-Devlet Kapısı'nda da Adalet Bakanlığının “UYAP Elektronik Satış Portal Bilgi Sistemi” hizmeti olarak yer alır.

• Vatandaş girişi: Bireysel katılımcı, e-Devlet ile kimliğini doğrulayarak portala girer. e-Devlet hizmet sayfası şifre, mobil imza, elektronik imza, kimlik kartı ve internet bankacılığı ile kimlik doğrulamayı kabul eder.
• Sözleşme onayı: Yönetmeliğe göre elektronik ortamda teklif verebilmek için Bakanlığın hazırladığı katılım sözleşmesini kabul etmeniz gerekir.
• Şirket (kurumsal) girişi ya da vekille katılım: Yönetmelik bu durumu “temsilci aracılığıyla katılım” olarak düzenler. Şirketi ya da başka bir kişiyi temsil eden kişi, yetki belgesi veya vekâletnamesiyle, ilanda yazan son tarihten önce satışı yapan icra dairesine başvurur ve teminatı başvuru sırasında yatırır. Şirket adına portaldan doğrudan katılım imkânı olup olmadığını da aynı daireye sorun.

Şirket adına teklif vermeyi düşünüyorsanız son güne bırakmayın. Hangi yetki belgesinin istendiğini ve başvurunun son tarihini satışı yapan icra dairesine önceden sorun.

İcralık araç ilanı nasıl okunur?

İcralık araç ilanında aracın ne olduğu, nerede bulunduğu, tahmini değeri ve artırma tarihleri yer alır; bağlayıcı olan metin portaldaki ilan ve şartnamedir. Gazetede ya da başka bir sitede yayımlanan ilanla portal metni farklıysa portal metni esas alınır.

Teminat oranı, ödeme süresi ve en düşük teklif şartı kanunda belirlenmiştir, ancak kanun değişebilir. Hesabınızı her zaman o ilanın kendi şartnamesindeki rakamlara göre yapın.

UYAP e-Satış'ta teminat nasıl yatırılır, teklif nasıl verilir?

UYAP e-Satış'ta teklif vermek için önce o ilana özel teminatı yatırmanız, sonra artırma süresi içinde portal üzerinden teklif girmeniz gerekir. Teminat her ilan için ayrı yatırılır.

1. Portala girin ve ilgilendiğiniz araç ilanını bulun.
2. İlanı ve şartnameyi okuyun. Muhammen kıymeti, aracın yerini, alıcıya ait giderleri ve tarihleri not edin.
3. Teminatı yatırın. Nakit teminat, e-Satış Portalı üzerinden satışı yapan icra dairesinin banka hesabına yatırılır; bunun için yönetmelik Bakanlıkla entegre bankaları ve elektronik para kuruluşlarını yetkili sayar. Kesin ve süresiz banka teminat mektubu da kabul edilir; mektup icra dairesine teslim edilir. Her ikisinin de ilanda yazan bir son saati vardır.
4. Teklif verin. Teklifler arasında kanunda belirlenen en az artış farkı aranır. Artırma sürerken teklif verenlerin kimliği diğer katılımcılara gösterilmez.
5. Son dakikaları izleyin. Artırmanın son dakikalarında gelen yeni teklif süreyi uzatır; araç, son uzamada daha yüksek teklif gelmezse en yüksek teklif sahibine ihale edilir.
6. Sonucu takip edin. İcra müdürü artırma bittikten sonra bir artırma sonuç tutanağı düzenleyip portalda ilan eder; ödeme süresi bu ilandan itibaren işler.

En yüksek teklifi veren kişi, kendisinden yüksek teklif gelmedikçe teklifini geri çekemez ve teminatını alamaz. İhaleyi kazanıp bedeli süresinde ödemezseniz teminat iade edilmez ve kanun ayrıca idari para cezası öngörür.

Teklifi geçilen ya da kaybeden katılımcının nakit teminatı UYAP üzerinden iade edilir. Teminatın mantığını genel olarak araç ihalesinde teminat yazımızda anlattık.

UYAP'ta 2. ihale nedir?

UYAP'ta ikinci ihale, birinci artırmada araç satılamazsa ya da kazanan bedeli ödemezse yapılan ikinci açık artırmadır. İki artırmanın tarihleri baştan, aynı ilanda birlikte duyurulur.

• Ne zaman yapılır? Birinci artırmada kanunun aradığı en düşük bedel teklif edilmezse ya da en yüksek teklif sahibi ihale bedelini süresinde yatırmazsa ikinci artırma, önceden ilan edilen tarihte başlar.
• Fiyat düşer mi? Hayır. Bugünkü kanuna göre ikinci artırma birinci artırmadaki şartlarla yapılır. “İkinci ihalede araç çok daha ucuza kalır” bilgisi bugünkü kanun metniyle örtüşmez.
• Birinci ihalede satılırsa? Bedel ödendiğinde ilan portaldan kaldırılır ve ikinci artırma yapılmaz.

İcradan araba alırken nelere dikkat edilmeli?

İcradan araba alırken en büyük risk, aracı ayrıntılı bir ekspertiz raporu olmadan, ilandaki bilgi ve fotoğraflara dayanarak almaktır. Aşağıdaki noktaları teklif vermeden önce kontrol edin.

• Aracın durumu: Kıymet takdiri bir değer tespitidir; parça parça boya, değişen ya da mekanik durum raporu değildir. Aracın bulunduğu yer ilanda yazar; görme imkânı olup olmadığını satışı yapan icra dairesine sorun.
• Anahtar, ruhsat ve eksik parça: Haczedilen araçlarda anahtar, ruhsat ya da bazı parçalar eksik olabilir. İlanda yazmıyorsa sorun; yazılı bilgi yoksa bunu fiyatınıza yansıtın.
• Hasar geçmişi: Plakayı ya da şasi numarasını biliyorsanız hasar kaydını resmî kanallardan ayrıca sorgulayın.
• Satış masrafları: İcradan alınan araçta hangi giderlerin alıcıya ait olduğu şartnamede yazar. Yönetmeliğe göre ihale kesinleştikten sonra araç, damga vergisi ve katma değer vergisi yatırılmadan teslim edilmez. Bunlara tescil, otopark, çekici ve onarım giderlerini de ekleyin.
• Ödeme süresi: İhale bedeli, sonuç tutanağının ilanından itibaren şartnamede yazan süre içinde icra dairesi hesabına ödenir. Parayı ihaleden önce hazır edin.
• İhalenin feshi ihtimali: Satış isteyen alacaklı, borçlu, aracın sicilinde kayıtlı ilgililer, sınırlı ayni hak sahipleri ve teklif vererek ihaleye katılanlar, kanunda yazılı kısa süre içinde icra mahkemesinden ihalenin feshini isteyebilir. Böyle bir talep olsa da bedeli ödemeniz gerekir; araç ise ihale kesinleşmeden teslim edilmez ve tescil edilmez.

İcra satışında hukuki ve vergisel ayrıntılar dosyadan dosyaya değişebilir. Yüksek tutarlı bir araç için ya da emin olamadığınız bir durumda, teklif vermeden önce bir avukata danışın.

İhaleyi kazandıktan sonraki ödeme, teslim ve tescil adımlarını ihaleden araç aldıktan sonra yapılacaklar yazımızda ayrıca ele aldık.

İcradan araba almak mantıklı mı?

İcradan araba almak, aracın durumunu kendisi değerlendirebilen, parayı hızlı ödeyebilen ve teslimin uzamasına katlanabilen alıcı için mantıklı olabilir. Ekspertiz bilgisi isteyen ve aracı hemen kullanmak isteyen alıcı için ise riskler ağır basabilir. Aşağıdaki tablo, icra satışını ekspertizli bir online ihaleyle karşılaştırır.

Alp Filo İhale'de araçlar ekspertiz bilgisiyle yayımlanır. Teklif için teminat istenmez; onaylı üyelik ve SMS koduyla doğrulanmış cep telefonu yeterlidir. Kazanılan her araç için 15.000 ₺ hizmet bedeli alınır ve kazanılan aracın ödemesi tamamlanmadan yeni teklif verilemez. Teslimden sonraki 48 saat içinde ekspertizde beyan edilmemiş bir kusura itiraz edebilirsiniz. Diğer ihale türlerini araç ihale siteleri ve ihale türleri yazımızda karşılaştırdık.

Sık sorulanlar