Şase numarası nedir, nerede yazar, şaseden araç nasıl sorgulanır?

Şase numarası nedir? 17 karakterin yapısı

Şase numarası, üreticinin her aracı ayrı ayrı tanımlamak için verdiği harf ve rakamlardan oluşan 17 karakterlik koddur. Uluslararası adı VIN'dir (Vehicle Identification Number); yapısı ISO 3779 standardında tanımlanır. Günlük dilde "şase no" ve "şasi no" aynı numarayı anlatır.

ISO 3779 standardına göre numara üç bölümden oluşur:

• Kullanılmayan harfler: I, O ve Q harfleri şase numarasında yer almaz. Bu harflere benzeyen bir karakter görürseniz onu 1 ya da 0 rakamı olarak okuyup yeniden kontrol edin.
• Boşluk yoktur: Karakterler arasında boşluk bırakılmaz; sorgu ekranlarına da bitişik yazın.

Şase no nerede yazar?

Şase numarası ruhsatta, aracın gövdesi ya da şasesi üzerinde ve üreticinin yasal etiketinde yazar. Satış sırasında düzenlenen belgelerde de yer alır.

• Ruhsat (araç tescil belgesi): Şase ve motor numarası tescil kaydında bulunur. Kendi aracınızın numarasını öğrenmenin en kolay yolu ruhsata bakmaktır.
• Gövde üzerinde: AB tip onayı kurallarına göre numara şase, çerçeve ya da benzeri taşıyıcı bir yapıya damgalanarak veya darbeyle işlenir; genellikle aracın sağ tarafında, kolayca görülebilecek bir yerdedir.
• Üretici etiketi: Üreticinin araca taktığı yasal plaka ya da etikette de şase numarası bulunur.
• Satış belgeleri: Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliğe göre ikinci el ticaretiyle uğraşan işletmelerin yaptığı satışlarda sözleşmede aracın şase ve plaka numaraları yer alır. Bu işletmelerde satışa sunulan araçtaki tanıtım kartında ise şase numarasının son 6 hanesi yazar.

Numaranın tam yeri marka, model ve aracın hangi pazar için üretildiğine göre değişebilir. Gövdedeki numarayı bulamıyorsanız aracın kullanım kılavuzuna bakın ya da yetkili servise sorun.

Şase numarasından araç ve hasar sorgulama nasıl yapılır?

Şase numarasıyla yapabileceğiniz başlıca resmî sorgular SBM'nin hasar, Tramer360, araç detay ve değişen parça sorgularıdır. Adımlar şöyledir:

1. Şase numarasını ruhsattan ve araçtan okuyun; boşluksuz, 17 karakter olarak yazın.
2. Hasar kaydı için SBM'nin web sorgulama sayfasında sorgu adedi alıp şase numarasını girin ya da Tramer360 raporu alın.
3. Araç detayı için DETAY S yazıp boşluk bırakın, şase numarasını ekleyip 5664'e gönderin.
4. Hasar kaydı varsa PARCA S, şase numarası ve gün/ay/yıl düzeninde kaza tarihini yazıp 5664'e göndererek değişen parçaları sorgulayın.

5664'e gönderilen hasar geçmişi sorgusu plakayla yapılır; şaseden hasar kaydına bakmak için web sorgusunu ya da Tramer360'ı kullanın. Bu sorgular ücretlidir; güncel tutar SBM'nin web ve SMS sorgulama sayfalarında yazar. Her sorgunun sonucunda hangi bilgilerin yer aldığını ve nasıl okunacağını tramer hasar kaydı sorgulama yazımızda anlattık.

Hasar kayıtları 2003'ten bu yana sigorta şirketlerinin ödediği kasko ve trafik hasarlarını kapsar. Sigortaya bildirilmeden yaptırılan onarımlar şase sorgusunda da görünmez.

Şase numarasından model ve paket sorgulama

Şase numarasından marka ve model bilgisini resmî yoldan SBM'nin araç detay sorgusu verir; donanım paketi bu sonuçta yer almaz. Paketi doğrulamak için üreticinin ya da yetkili servisin kaydına ve satıcının belgelerine başvurmanız gerekir.

• Kodu kendiniz çözmek: 4-9. hanelerdeki kodlamayı her üretici kendi belirler. İnternetteki çözümleme araçlarının sonucu resmî kayıt değildir; yalnız ön fikir verir.
• Galeriden alırken: Yönetmeliğe göre tanıtım kartında aracın markası, ticari adı, tipi ve model yılı ile donanım ve aksesuar bilgileri yazılır. Karttaki şase numarasının son 6 hanesini ruhsatla karşılaştırın.
• Model yılı: Ruhsattaki model yılını SBM araç detayındaki trafiğe çıkış tarihiyle birlikte okuyun; araç model yılından birkaç yıl sonra trafiğe çıkmışsa nedenini satıcıya sorun.

EGM ve e-Devlet'ten şase numarası sorgulama yapılır mı?

Emniyet Genel Müdürlüğünün e-Devlet'teki trafik hizmetleri arasında şase numarasıyla araç sorgulayan bir hizmet yoktur. Bu hizmetler plakaya yazılan ceza, kaza tespit tutanağı ve çekilen aracın otoparkı gibi plakaya ya da kişiye bağlı sorgulardır.

• Kendi poliçeleriniz: e-Devlet'teki SBM hizmetleri kimliğinizle açılır ve yalnız adınıza düzenlenmiş kasko ve trafik poliçelerini ve bunlardan ödenen hasarları gösterir.
• Kendi araçlarınız: Adınıza kayıtlı araçları e-Devlet'teki Adıma Tescilli Araç Sorgulama hizmetinden görürsünüz.
• Kilometre geçmişi: Muayenelerde kaydedilen kilometre için araç km sorgulama yazımıza bakın.

Başkasına ait bir aracın geçmişini şase numarasıyla öğrenmenin resmî yolu bu nedenle SBM sorgularıdır.

Ruhsattaki şase numarası araçtakiyle neden eşleşmeli?

Ruhsattaki şase numarası, araç üzerindeki numarayla karakter karakter aynı olmalıdır. Tek bir karakter farkı, aracın başka bir kayda ait olabileceğini ya da numaraya müdahale edildiğini gösterebilir.

• Ruhsattaki numarayı gövdedeki ve üretici etiketindeki numarayla tek tek karşılaştırın.
• Gövdedeki numaranın çevresinde kaynak, zımpara, macun ya da yeni boya izi olup olmadığına bakın; karakterlerin hizası ve derinliği birbirini tutmalıdır.
• Sorgu ekranına girdiğiniz numarayı araç üzerindeki numarayla da karşılaştırın.

Karayolları Trafik Yönetmeliği, tescil sırasında motor ya da şase numarasının sonradan vurulduğu anlaşılan araçlarda araç sahibi hakkında adli makamlara başvurulmasını öngörür. Numarası şüpheli bir araç, satın aldıktan sonra tescil aşamasında sorun çıkarabilir.

Numaralar eşleşmiyorsa satın almayın ve satıcıdan yazılı açıklama isteyin. Kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.

Motor numarası nedir, şase numarasından farkı ne?

Motor numarası motorun kimliğidir, şase numarası ise aracın. İkisi de tescil kaydında tutulur; Karayolları Trafik Yönetmeliği, tescil kaydı silinen çalıntı araçların çalıntı bilgisinin şase ve motor numarası üzerinden takip edilmesini öngörür.

Şase numarası araç üretim bandından çıkarken işlenir ve aracı ömrü boyunca tanımlar; plaka değişse de aynı kalır. Motor değiştirilmiş ama bu değişiklik ruhsata işlenmemişse araçtaki motor numarası ruhsattakinden farklı olur. Aynı yönetmelik, tamir ya da tadil dışındaki nedenlerle numarası silinmiş veya tahrip edilmiş motor bloklarının araçlara takılamayacağını ve tescil edilemeyeceğini belirtir. Motor değişiminin ruhsata nasıl işlendiğini motor değişimi, ruhsat ve ekspertiz yazımızda ayrıca anlattık.

SBM'nin web ve SMS sorguları plaka ve şase numarasıyla yapılır. Motor numarasını ruhsattaki kayıtla karşılaştırarak kontrol edersiniz.

Satın almadan önce şase kontrol listesi

1. Satıcıdan ruhsatın fotoğrafını isteyin; şase ve motor numarasını not edin.
2. Aracı görürken gövdedeki ve etiketteki şase numarasını ruhsatla karşılaştırın.
3. SBM'nin web sorgusundan şase numarasıyla hasar kaydına ya da Tramer360 raporuna bakın.
4. DETAY S sorgusuyla marka ve modeli, plaka ve il değişikliklerini, kaskosuz dönemleri kontrol edin.
5. Hasar kaydı varsa PARCA S sorgusuyla o kazada hangi parçaların değiştiğini öğrenin.
6. Ekspertiz raporunda şase ve taşıyıcı aksam bulgularını okuyun. Şase numarası kontrolü ile ekspertizdeki şase hasarı kontrolü ayrı şeylerdir; raporu okumak için ekspertiz raporu nasıl okunur yazımıza bakın.
7. Satış sözleşmesindeki şase numarasını imzadan önce ruhsatla bir kez daha karşılaştırın.

Alp Filo İhale'de her aracın sayfasında ekspertiz bilgisiyle birlikte şase ve airbag beyanı ile tramer (hasar kaydı) beyanı yer alır. Şase numarasını ruhsatla karşılaştırmayı yukarıdaki adımlarla kendiniz yapın. Hasar kaydını kendiniz de sorgulayabilirsiniz; ilanla fark görürseniz bunu teslimden önce bildirmeniz gerekir. Teklif bağlayıcı olduğu için sorgularınızı teklif vermeden önce tamamlayın.

Sık sorulanlar