Rehber
Motor değişimi ruhsata işlenir mi, ekspertizde çıkar mı?
Yayın:
Evet, motor değişimi ruhsata işlenir: motor numarası ruhsattakinden farklı olacağı için değişikliğin tescil kaydına geçirilmesi gerekir. Araç değişiklikten sonra muayene ettirilir, ardından değişiklik tarihinden itibaren otuz gün içinde noterliğe ya da Emniyet trafik tescil kuruluşuna başvurulur ve yeni ruhsat düzenlenir. Motor değişimi ekspertiz raporunda her zaman görünmez; anlamanın en sağlam yolu, motor bloğundaki numarayı ruhsattaki motor numarasıyla karşılaştırmak ve değişimin belgesini istemektir.
Kısa cevap: motor değişimi ruhsata işlenir mi?
Motor değişince motor numarası ruhsattakinden farklı olur; bu nedenle değişikliğin tescil kaydına işlenmesi gerekir. Teknik değişikliklerin bildirimi, Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 22. maddesinde düzenlenir.
- Önce muayene: Bildirimin şartı, değişiklikten sonra aracın muayenesinin yapılmış olmasıdır.
- Otuz gün: Başvuru, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılır.
- Nereye: Bir noterliğe ya da Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı trafik tescil kuruluşuna.
- Sonuç: Değişiklik kayıt sistemine işlenir; tescil belgesindeki bir bilgi değiştiği için yeni ruhsat basılır.
- Bildirilmezse: Araç, değişiklik belgelendirilip tescil edilinceye kadar trafikten men edilir.
Aynı maddeye göre teknik değişiklik yapılan aracın eski ruhsatı otuz gün daha geçerli kalır. Bu süre, muayene ve tescil işlemlerinin tamamlanması için tanınır. Kendi aracınız için hangi işlemin istendiğini başvuracağınız noterlikten ya da tescil kuruluşundan öğrenin.
Aynı tip motor ile farklı tip motor arasında ne fark var?
Aynı tip motorda teknik özellikler aynı kalır, motor numarası ise değişir; bu değişikliğin tescile nasıl işleneceğini başvuracağınız noterlikten öğrenin. Farklı tip ya da güçte motor ise aracın kayıtlı teknik özelliklerini değiştiriyorsa tadilat kapsamına girebilir.
| Durum | Ne değişir? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Aynı tip motor (yenisi ya da çıkması) | Motor numarası değişir; teknik özellikler aynı kalır. | Motorun kaynağını gösteren belge; tescil işlemini noterlikten öğrenin. |
| Farklı tip ya da güçte motor | Numaranın yanında tip onayında kayıtlı özellikler değişebilir. | Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğe göre tadilat işlemleri ve uygunluk belgeleri. |
| Yakıt türünü değiştiren işlem (ör. elektriğe dönüşüm) | Aracın niteliği değişir. | Bu dönüşümler yönetmelikteki ayrı tadilat şartlarına tabidir; işlemi kimin yapabileceği de yönetmelikte belirlenir. |
Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik tadilatı, araç üretildikten sonra tip onayında kayıtlı özelliklerini, yani niteliğini değiştiren işlem olarak tanımlar. Tadilat projeleri yetkili teknik sorumlular tarafından hazırlanır. Takılacak motorun bu kapsama girip girmediğini işlemden önce yetkili servise ve başvuracağınız noter ya da tescil kuruluşuna sorun.
Motor değişimi ruhsata nasıl işlenir? Adım adım
Motor değişimini ruhsata işletmek için değişikliği belgeleyip aracı muayene ettirir, ardından otuz gün içinde noter ya da trafik tescil kuruluşuna başvurursunuz.
- Belgeleri toplayın. Motorun nereden ve kimden alındığını gösteren belgeyi ve işlemi yapan servisin kayıtlarını saklayın.
- Gerekiyorsa tadilat belgelerini edinin. Farklı tip motorda tadilat kurallarının istediği uygunluk belgeleri, muayeneden önce hazır olmalıdır.
- Aracı muayeneye götürün. Araç muayenesine ilişkin yönetmelik, üzerinde değişiklik yapılan araçları özel muayeneye tabi tutar.
- Noter ya da tescil kuruluşuna başvurun. Muayene tamamlandıktan sonra, değişiklik tarihinden itibaren otuz gün içinde başvurun.
- Yeni ruhsatı alın. Değişiklik kayda işlenir ve yeni araç tescil belgesi düzenlenir. Numara vurma ya da değiştirme işlemi yapıldıysa size verilen belgeyi ruhsatla birlikte saklayın.
Bu yazıda harç, noter ücreti ya da muayene ücreti verilmez; tutarlar değişir. Güncel ücreti başvuracağınız noterlikten ve muayene istasyonundan öğrenin. İstenecek belge listesi aracın durumuna göre değişebileceği için başvurudan önce sorun.
Motor numarasındaki # işareti ne anlama gelir?
Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 47. maddesi, numarası silinmiş ya da araca ait olmadığı tespit edilen motorlarda, orijinal ya da yeni verilen numaranın başına ve sonuna # işareti konularak vurulmasını ister.
- Araca ait olmayan motor: Motorun araca ait olmadığı tespit edilirse noter, değişiklik belgelenmiş ve teknik olarak uygunsa # işaretli yeni numara verir; numara kayıt sistemine işlenir ve yeni ruhsat düzenlenir.
- Silinmiş ya da okunmayan numara: Yetkili kurumlar parçanın orijinalliğini ve araca ait olduğunu tespit ederse orijinal numara uygun yere # işaretleriyle yeniden vurulur.
- Belge sahibinde kalır: Numara vurma ya da değiştirme işlemine dair belge araç sahibine verilir; muayene kuruluşları bu numaraları elektronik ortamda sorgulayabilir.
- Takılamayacak motor: Aynı yönetmeliğin 41. maddesine göre, numarası tamir ya da tadil dışındaki bir nedenle silinmiş veya tahrip edilmiş motor blokları araçlara tadilat yoluyla takılamaz.
Dolayısıyla # işaretli numara tek başına kusur değildir. Ruhsattaki numarayla aynıysa ve işlemin belgesi varsa kayıtlı, resmî bir numara vurma işlemini gösterir; bu bir motor değişimi de olabilir, orijinal numaranın yeniden vurulması da. Asıl uyarı işareti, işaretsiz ya da düzgün okunmayan bir numaranın ruhsatla uyuşmamasıdır.
Motor değişimi ekspertizde çıkar mı, nasıl anlaşılır?
Motor değişimi ekspertizde her zaman çıkmaz; en kesin yol, motor bloğundaki numarayı ruhsattaki motor numarasıyla karşılaştırmaktır. Ekspertiz bu karşılaştırmayı yapmanıza ve motorun durumunu görmenize yardımcı olur; ancak raporda motorla ilgili hangi kontrollerin yapıldığı rapordan rapora değişir.
- Numarayı karşılaştırın: Ruhsattaki motor numarasını bloktaki numarayla karakter karakter okuyun. Şase numarası için de aynı karşılaştırmayı yapın; ayrıntısı şase numarası sorgulama yazısındadır.
- # işaretine bakın: Numarada # işareti varsa satıcıdan işlemin belgesini isteyin.
- Raporun motor bölümünü okuyun: Raporda motorla ilgili hangi testin yapıldığını, hangisinin yapılmadığını ayırın. Rapor okumanın genel yöntemi ekspertiz raporu nasıl okunur yazısında anlatılır.
- Hasar ve değişen parça kaydına bakın: SBM sorgularında görünen bilgiler, sigorta şirketlerinin ödediği hasarlar ve eksper raporuna yansıyan parçalarla sınırlıdır. Masrafı sigortaca karşılanmayan bir motor değişimi bu sorgularda görünmeyebilir.
- Servis kayıtlarını isteyin: Değişimin tarihini, nedenini ve yapan yeri gösteren fatura ya da iş emri, numaradan sonra en güçlü kanıttır.
Numarası bulunamayan ya da kapalı bir yerde kaldığı için okunamayan motorlarda karşılaştırma için söküm gerekebilir. Bu durumda yetkili servise başvurmak en doğru yoldur.
Motor değişiminden ağır hasar kaydı çıkar mı?
Motor değişimi tek başına ağır hasar kaydı anlamına gelmez. SBM'nin tanımına göre ağır hasarlı araç, çekme belgesiyle trafikten çekilen ya da hurda belgesiyle perte veya hurdaya ayrılan araçtır; motorun değişmiş olması bu tanıma girmez.
Ancak motor bir kaza ya da sel sonucu değiştirildiyse, olayın kendisi sigorta hasar kaydında görünebilir ve araç bu nedenle ağır hasarlı sayılmış olabilir. Hasar kaydının nasıl okunacağı tramer hasar kaydı sorgulama yazısında, bu tür araçlarda dikkat edilecekler ise ağır hasar kayıtlı araç alınır mı yazısında anlatılır.
Motor değişimi değer kaybı yaratır mı?
Motor değişiminin değere etkisi için sabit bir oran yoktur; etkiyi değişimin nedeni, belgeleri, ruhsata işlenip işlenmediği ve motorun bugünkü durumu belirler. Değer kaybını tartarken şu sorular belirleyicidir:
- Değişim ruhsata işlenmiş mi, numara ruhsatla uyuşuyor mu?
- Motor neden değişti: arıza, kaza, sel ya da başka bir neden mi?
- Takılan motor sıfır mı, çıkma mı; kaynağı belgeli mi?
- Değişimi kim yaptı, servis kaydı ve faturası var mı?
- Değişimden sonra araç ne kadar yol yaptı, bakımları düzenli mi?
Belgesiz ve ruhsata işlenmemiş bir değişim, aracı devralan kişiye kayıt işlemlerini ve trafikten men riskini yükler. Bu nedenle böyle bir aracın değerini, işlemlerin maliyeti ve zahmeti açıkça ortaya konmadan belirlemeyin.
Motoru değişmiş araç alırken nelere bakılmalı?
Motoru değişmiş bir araç almadan önce değişimin ruhsata işlendiğini, numaranın uyuştuğunu ve değişimin nedenini belgeyle doğrulayın.
- Ruhsattaki motor numarasını araçtaki numarayla karşılaştırın; uyuşmuyorsa işlemi kayıt düzelmeden ilerletmeyin.
- Numarada # işareti varsa vurma işleminin belgesini isteyin.
- Değişimin faturasını, servis kaydını ve motorun kaynağını gösteren belgeyi isteyin.
- Hasar geçmişini ve değişen parça kaydını sorgulayın; motorun neden değiştiğini bu kayıtlarla karşılaştırın.
- Bağımsız bir ekspertizle motorun bugünkü durumunu ve raporda hangi testlerin yapıldığını görün.
- Satış sözleşmesinde motor değişiminin beyan edildiğinden emin olun; hukuki bir tereddüt varsa uzmana danışın.
Alp Filo İhale'de her aracın sayfasında boyalı, değişen ve sök-tak parçalar, şase ve airbag beyanı, tramer beyanı ve ekspertiz tarihi yer alır; motorla ilgili sorularınızı bu bilgilerle birlikte değerlendirebilirsiniz. Alıcı hasar kaydını kendisi de sorgulayabilir; ilandaki bilgiyle fark görürse teslimden önce bildirir.
Sık sorulanlar
Motor değişikliği ruhsata nereden işletilir?
Bir noterliğe ya da Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı trafik tescil kuruluşuna başvurulur. Başvurudan önce aracın muayenesi yapılmış olmalıdır.
Aynı motorla değiştirince de ruhsata işletmek gerekir mi?
Aynı tip motorda teknik özellikler değişmese de motor numarası değişir ve ruhsattaki numarayla uyuşmaz. Bu değişikliğin tescile nasıl işleneceğini başvuracağınız noterlikten öğrenin.
Motor değişimi muayeneden geçer mi?
Usulüne uygun yapılmış ve belgelenmiş bir motor değişimi muayeneye engel değildir; tescile işletmek için de önce muayene şarttır. Muayene yönetmeliği, üzerinde değişiklik yapılan araçlar için özel muayene öngörür.
Motor değişimi tramerde görünür mü?
Değişim sigorta tarafından ödenen bir hasar kapsamında eksper raporuna yansıdıysa değişen parça kaydında görünebilir. Masrafı sigortaca karşılanmayan bir değişim bu kayıtlarda görünmeyebilir.
Motor numarasının başında # işareti olması kötü mü?
Hayır, tek başına değil. Yönetmelik, silinmiş numaranın yeniden vurulmasında ve araca ait olmayan motora yeni numara verilmesinde numaranın başına ve sonuna # işareti konmasını ister. Numara ruhsatla aynıysa ve işlemin belgesi varsa kayıtlı bir durumdur.
Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik
- Resmî Gazete — Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik (ilk yayım 26.10.2016; sonradan değiştirildi)
- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi — Sıkça Sorulan Sorular
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Alp Filo İhale'deki güncel işleyiş için Nasıl Çalışır sayfasına ve Kullanım Şartları'na bakın.