Hasarlı ve kazalı araç alınır mı? Hasar türüne göre rehber

Hasarlı araç almak mantıklı mı?

Hasarlı araç almak, hasarın yeri ve onarımın kalitesi bilinip fiyat buna göre belirlendiğinde mantıklı bir tercih olabilir. Aynı “kazalı” etiketi; tek kapıdaki lokal boyayı da, şasesi düzeltilmiş bir aracı da anlatabilir. Bu yüzden soru “kazalı mı?” değil, “hangi bölgesi, ne kadar ve nasıl onarılmış?” olmalıdır.

“Hasarlı araç alınmaz” denmesinin dört temel nedeni vardır:

• Satarken değer farkı. Hasar geçmişi, aracı ileride satarken alıcının fiyatı düşürmek için öne süreceği bir pazarlık konusu olur.
• Görünmeyen onarım kusurları. Özensiz yapılan onarım, aylar sonra ses, su alma ya da hizalama sorunu olarak ortaya çıkabilir.
• Güvenlik. Taşıyıcı yapıya ulaşan bir darbe, aracın sonraki bir kazada nasıl davranacağını etkileyebilir.
• Kayıt araçla birlikte kalır. Sigortadan ödenen kasko ve trafik hasarları sorgulanabilir; plaka değişse de hasar geçmişi araçtan ayrılmaz.

Bu nedenler her hasar için aynı ağırlıkta değildir. Ağır hasar kaydı ya da pert durumu ise ayrı bir konudur; ayrıntısını ağır hasar kayıtlı araç alınır mı yazımızda bulabilirsiniz. Hasarlı ve pert araçların ihaleyle nasıl satıldığını pert araç ihalesi yazımızda anlattık.

Hasar türlerine göre risk tablosu

Hasarın riskini en çok, aracın hangi bölgesine ve hangi derinliğe ulaştığı belirler. Aşağıdaki tablo genel bir yol göstericidir; son kararı aracın ekspertiz raporu verir.

Boya, sök-tak ve değişen kavramlarının farkını lokal boya, sök-tak ve değişen farkı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Dolu hasarlı araç alınır mı?

Hafif dolu hasarlı araç, göçükler yüzeysel kalmış ve tavan değiştirilmemişse makul bir seçenek olabilir. Dolu hasarı çoğunlukla aracın yukarıya bakan yüzeylerinde, yani tavan, kaput ve bagaj kapağında toplanır; mekanik aksama ve taşıyıcı yapıyı genellikle etkilemez.

• Göçükler duruyor mu, giderilmiş mi? Duruyorsa onarım maliyetini fiyata ekleyin.
• Nasıl giderilmiş? Boyasız düzeltme ile boya ve macun kullanılan onarım farklı sonuç verir; ekspertizde boya kalınlığı bunu gösterir.
• Tavan değişti mi? Tavan değişimi kaynak işlemi gerektirir ve ekspertizde ayrıca değerlendirilir; hafif dolu hasarından farklı bir durumdur.
• Camlar ve sunroof. Kırılan ya da değişen camlar ve sunroof mekanizması ayrıca kontrol edilmelidir.

Önden kazalı, şase ve radyatör hasarlı araç alınır mı?

Önden kazalı ya da önden hasarlı bir araç, darbe tampon ve far seviyesinde kalmışsa alınabilir; şase uçlarına, ön panele ya da airbag sistemine ulaşmışsa risk belirgin biçimde artar. Aracın ön bölümünde radyatör, klima kondenseri, motor bölmesi ve çarpışmada enerjiyi sönümleyen yapılar bir arada bulunur; bu yüzden önden gelen bir darbe aynı anda birden çok sistemi etkileyebilir.

• Radyatör hasarı: Radyatörün ya da kondenserin değişmiş olması tek başına ciddi bir kusur değildir; ancak darbenin bu derinliğe ulaştığını gösterir. Ön panel ve şase uçlarının durumuna mutlaka bakın.
• Şase hasarı: Ekspertiz raporunda şase “düzeltilmiş” ya da şasede kaynak işlemi görünüyorsa, aracın taşıyıcı yapısı müdahale görmüş demektir. Bu araçlar yalnız onarım geçmişi belgelendiğinde ve uzman incelemesinden sonra değerlendirilmelidir.
• Airbag: Açılmış airbag, darbenin sistemi tetikleyecek kadar güçlü olduğunu gösterir. Değişmiş airbag'in nedenini (kaza ya da üretici geri çağırması) belgeyle sorun. Gösterge panelindeki airbag uyarı lambasının kontak açıldıktan sonra sönmesi gerekir.

Şase ve taşıyıcı bölge işlemi olan araçta düşük fiyat tek başına yeterli gerekçe değildir; güvenlik ve sonraki satış birlikte düşünülmelidir.

Kazalı ya da hasarlı araç nasıl anlaşılır?

Kazalı ya da hasarlı araç üç adımda anlaşılır: gözle ön kontrol, bağımsız ekspertiz ve hasar kaydı sorgusu. Tek bir yöntem yeterli değildir; her biri ötekinin göremediğini gösterir.

1. Gözle kontrol. Kapı, kaput ve bagaj aralıklarının iki yanda eşit olup olmadığına, parçalar arasında renk tonu farkına, cıvata başlarında anahtar izine, kapı içlerinde ve bagaj tabanında boya taşmasına bakın. Önden kazalı aracı anlamak için kaput altındaki ön panel cıvatalarına, far bağlantılarına ve şase uçlarına göz atın.
2. Ekspertiz. Bağımsız ekspertiz; her parçanın boyalı, değişen ya da orijinal olduğunu, şase ve airbag durumunu raporlar. Raporun nasıl yorumlanacağı için ekspertiz raporu nasıl okunur yazımıza bakabilirsiniz.
3. Hasar kaydı sorgusu. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) SMS sorgusuyla plaka, web sorgusuyla plaka ya da şasi numarası üzerinden aracın hasar geçmişi sorgulanabilir. Web sorgusunun sonucunda kaza tarihi, kaza nedeni, hasar tutarı ve ağır hasar durumu yer alır; eksper raporu bulunan kazalarda değişen parçalar da ayrıca sorgulanabilir. Adımlar için tramer hasar kaydı sorgulama yazımıza bakın.

Hasar kaydı, 2003'ten bu yana sigorta şirketlerinin ödediği kasko ve trafik sigortası hasarlarını gösterir. Cam ve mini onarım ödemeleri ile sigortaya bildirilmeden onarılan hasarlar kayıtta yer almaz; temiz kayıt, aracın hiç hasar görmediği anlamına gelmez.

Hasarlı ya da kazalı araç muayeneden geçer mi?

Hasarlı araç, muayene gününde ağır kusuru ya da emniyetsiz bir eksikliği yoksa muayeneden geçebilir. Muayenede bakılan, aracın geçmişte kaza yapıp yapmadığı değil, o günkü teknik ve güvenlik durumudur.

• Ağır kusur: Tamir gerektirecek eksiklikler muayene raporuna ağır kusur olarak yazılır; eksiklik giderilip araç yeniden muayeneye getirilmeden muayene tamamlanmış sayılmaz.
• Emniyetsiz: Can, mal ve trafik güvenliği açısından tehlikeli kusurlar bulunan aracın muayenesi onaylanmaz.
• Onarımı tamamlanmamış araç: Kırık far, çalışmayan aydınlatma ya da hasarlı aksam gibi eksiklikler muayenede kusur olarak değerlendirilir.

Muayeneden geçmiş olmak, aracın hasarsız ya da iyi onarılmış olduğunu göstermez. Hasar geçmişini ekspertiz ve hasar kaydı ortaya koyar; muayene yalnız o günkü güvenlik koşullarını denetler. Ağır hasar kayıtlı araçların yeniden trafiğe çıkışı ise farklı bir süreçtir.

Hasarlı araç alıp yaptırıp satmak kârlı mı?

Hasarlı araç alıp onarıp satmak, yani hasarlı araç alım satımı, ancak bütün maliyet kalemleri ve satış süresi önceden hesaplandığında anlamlı olabilir. Onarım sırasında ortaya çıkan ek hasarlar ve satarken hasar geçmişinin alıcıya görünmesi, beklenen farkı hızla eritebilir.

• Sigortadan ödenmiş kasko ve trafik hasar kaydı onarımdan sonra da sorgulanabilir; alıcı bunu fiyata yansıtır.
• Onarımı belgelemek, örneğin fatura ve fotoğraf saklamak, satarken güven sağlar.
• Bir takvim yılında üçten fazla ikinci el araç satışı, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılır; bu faaliyet için yetki belgesi gerekir ve vergi yükümlülükleri doğar. Kendi durumunuz için bir mali müşavire danışın.

Hasarlı araç kimler için uygun, kimler uzak durmalı?

Hasarlı araç; hasar türünü okuyabilen, aracı uzun süre kullanmayı planlayan ve fiyat farkını bilinçli olarak değerlendiren alıcılar için uygundur. Aracı kısa sürede yeniden satmayı düşünenler ve taşıyıcı bölge hasarını değerlendirecek bilgisi olmayanlar için risk yüksektir.

Hasarlı araç alırken izlenecek sıra şöyledir:

1. Hasarın yerini ve türünü ekspertiz raporundan öğrenin.
2. Hasar kaydını plaka ya da şasi numarasıyla sorgulayın.
3. Onarım maliyetini ve satıştaki değer farkını fiyattan düşün.
4. Şase ya da airbag işlemi varsa uzman görüşü almadan karar vermeyin.
5. Devri noterde yapın.

Hangi grupta olursanız olun, ekspertizi teklif öncesinde açık olan araçlarla çalışmak riski azaltır. Alp Filo İhale'de her aracın sayfasında boyalı ve değişen parçalar, şase ve airbag durumu ile tramer beyanı teklif vermeden önce yayımlanır. Araç görüldüğü hâliyle satılır; ekspertizde beyan edilmemiş bir kusur için teslimden sonraki 48 saat içinde itiraz açılabilir.

Sık sorulanlar