Rehber
Hasarlı ya da kazalı araç nasıl satılır?
Yayın:
Hasarlı ya da kazalı bir araç, hasarı açıkça beyan edilerek, hasar kaydı ve ekspertiz bilgisiyle birlikte bireysel alıcıya, alım satım işletmesine ya da ihaleye satılır; devir her durumda noterde yapılır. Ağır hasar kayıtlı ya da trafikten çekilmiş (pert) bir araç da noterde satılabilir; ancak hurdaya çıkarılmış araç yeniden tescil edilemediği için araç olarak satılamaz. Onarıp satmak ile olduğu gibi satmak arasındaki karar, onarım maliyetinin araca katacağı değere göre verilir.
Hasarlı araç satışı nasıl yapılır? Adım adım
Kazalı ya da hasarlı aracınızı satmak istiyorsanız önce hasarın ne olduğunu ve kayıtta nasıl göründüğünü öğrenir, sonra onarıp onarmayacağınıza karar verir, aracı belgeleriyle hazırlar, bir satış yolu seçer ve devri noterde tamamlarsınız. Sağlam bir araçtan farkı, hasar bilgisinin satışın her adımında açıkça ortada olmasıdır.
- Hasarı belgeleyin. Aracın hasar kaydını sorgulayın ve güncel bir ekspertiz raporu alın. Böylece alıcının göreceği bilgiyi önceden bilirsiniz.
- Aracın hukuki durumunu öğrenin. Araç trafikte mi, trafikten çekilmiş mi, yoksa hurdaya mı çıkarılmış? Satış yolu bu ayrıma göre değişir.
- Onarım kararını verin. Onarım maliyetini, onarımın satış fiyatına katacağı değerle karşılaştırın.
- Satış yolunu seçin. Bireysel alıcı, alım satım işletmesi ya da ihale; her birinin hız ve fiyat dengesi farklıdır.
- Hasarı yazılı olarak beyan edin. İlanda, görüşmede ve satış sırasında hasarı açıkça belirtin.
- Devri noterde yapın. Ödemeyi devirle aynı anda ve kayıtlı bir yolla alın.
Hasarlı araç nereye satılır? Satış yolları
Hasarlı ya da kazalı araçları bireysel alıcılar, ikinci el araç alım satımı yapan firmalar (galeriler) ve ihale platformları alır. Hasarlı araçlara özel resmî bir satış pazarı yoktur; satış bu üç yoldan biriyle yapılır. Aşağıdaki tablo bu yolları hız, fiyat ve uğraş açısından karşılaştırır.
| Yol | Hız | Fiyat | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Bireysel ilan | Belirsiz; hasar alıcı sayısını azaltır | Fiyatı siz koyarsınız, pazarlık hasar üzerinden yürür | Hasarı ilanda yazın; gösterim ve pazarlık sizdedir |
| Alım satım firması (galeri) | Hızlı | Firma onarım ve yeniden satış payını düşerek teklif verir | Yetki belgesi olan bir firmayla çalışın; hasarları taşıt teslim belgesine yazdırın |
| İhale | İhale gününe bağlı | Alıcıların rekabeti belirler | Aracı ihaleye kabul edip etmemek düzenleyenin kararıdır |
| Sigortaya bırakma (pert) | Tazminat süreciyle birlikte | Tazminat sigorta şartlarına göre hesaplanır | Yalnız kasko ya da sigorta dosyası olan ağır ya da tam hasarda söz konusudur |
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre ikinci el araç pazarlama ve satışını ticari faaliyet olarak yapan işletmelerin yetki belgesi olması gerekir. Aracınızı satılmak üzere bir işletmeye bırakırsanız işletme ile birlikte bir taşıt teslim belgesi imzalanır; sizin beyan ettiğiniz arıza ve hasarlar da bu belgeye yazılır.
Piyasada “aksam hasarlı” denen, motor ya da şanzıman gibi mekanik aksamında sorun olan araçlar da aynı yollarla satılır. Bu tür arızalar her zaman sigorta kaydına yansımadığından ekspertiz raporu burada daha da önemlidir.
Hasarsız araçlar için satış yollarının genel karşılaştırması aracımı nasıl satarım yazımızda yer alır.
Kazalı aracı satarken hasarı söylemek zorunlu mu?
Hasarı açıkça beyan etmek sizi korur: Türk Borçlar Kanunu'na göre satıcı, satılan maldaki ayıplardan onları bilmese bile sorumludur; alıcının sözleşme kurulurken bildiği ayıplardan ise sorumlu değildir. Bu yüzden hasarı satıştan önce alıcıya bildirmek, sonradan çıkabilecek ayıp uyuşmazlığını önler.
- Hasarın türünü, yerini ve onarılıp onarılmadığını ilanda ve satış sırasında yazılı olarak belirtin.
- Hasar kaydı ve ekspertiz raporunu alıcıya gösterin; gösterdiğinizi kanıtlayabileceğiniz bir yol seçin (yazışma, imzalı tutanak gibi).
- “Olduğu gibi satılmıştır” ifadesi her durumda korumaz: ayıbın alıcıya satıcının ağır kusuruyla geçtiği durumlarda, satıcının sorumluluğunu kaldıran ya da daraltan anlaşmalar kanuna göre kesin olarak hükümsüzdür.
Alıcı hasar kaydını kendisi de sorgulayabildiği için gizlenen bir bilgi çoğu zaman satıştan önce ortaya çıkar ve güveni sarsar. Kendi durumunuzdaki hukuki sonuçlar için bir avukata danışın.
Onarıp mı satmalı, olduğu gibi mi?
Onarım maliyeti, onarımın satış fiyatına katacağı değerden düşükse onarıp satmak; yüksekse ya da onarım zaman alıyorsa olduğu gibi satmak mantıklıdır. Sigorta kayıtları aracın hasar geçmişini gösterir ve onarım bu geçmişi değiştirmez; bu yüzden onarım, fiyatı sağlam bir aracın seviyesine taşımaz.
| Ölçüt | Onarıp satmayı destekler | Olduğu gibi satmayı destekler |
|---|---|---|
| Hasarın türü | Yüzeysel hasar: boya, tampon, tek parça | Şasi, taşıyıcı bölge, açılmış airbag, motor ya da şanzıman |
| Maliyet ve değer | Onarım maliyeti, fiyata katacağı değerin altında | Onarım maliyeti, aracın onarılmış değerine yaklaşıyor |
| Zaman | Onarımı bekleyebilirsiniz | Aracı hızlı elden çıkarmak istiyorsunuz |
| Belge | Onarımı faturalı ve belgeli yaptırabilirsiniz | Onarımı belgelendiremeyecekseniz |
Onarım yaptırırsanız fatura ve değişen parça listesini saklayın; belgesiz onarım alıcıda ek soru işareti doğurur.
Ağır hasar kayıtlı ya da pert aracımı nasıl satarım?
Ağır hasar kayıtlı ya da trafikten çekilmiş (pert) bir araç noterde satılabilir; trafikten çekilmiş araçların satışında geçerli muayene ve alıcı adına trafik sigortası şartı aranmaz. Vergi, ceza ve geçiş ücreti borcu ile devri kısıtlayan kayıt kontrolü ise bu araçlarda da yapılır. Pert aracı çoğunlukla onarıp yeniden trafiğe çıkaran alıcılar, alım satım firmaları ve ihale platformları alır.
Aracınız kasko kapsamında ağır hasarlı sayıldıysa iki yol vardır:
- Aracı sigortaya bırakmak: Kasko genel şartlarına göre onarılabilir ağır hasarda tazminat, “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi; onarılamaz tam hasarda ise hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden ödenmez. Aracı sigortaya bırakırsanız sonrasını sigorta şirketi belirler.
- Aracı kendinizde tutmak: Siz onay verirseniz araç hasarlı hâliyle sizde kalır; bu durumda aracın hasar tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hâlinin değeri arasındaki fark tazminat olarak ödenebilir. Bu yolda da tazminat için aracın trafikten çekilmiş olması (onarılamaz sayıldıysa hurdaya çıkarılmış olması) gerekir. Trafikten çekilmiş aracı noterde satabilir ya da onarıp yeniden trafiğe çıkardıktan sonra satabilirsiniz.
Tam hasarlı sayılıp hurdaya çıkarılan araç ise yeniden tescil edilemez; araç olarak değil, ancak hurda ve parça olarak değerlendirilir. Trafikten çekilmiş aracın onarılıp yeniden yola çıkma sürecini çekme belgeli araç nedir yazımızda anlattık.
Trafikte kayıtlı bir aracın noter satışı için geçerli muayene şarttır; muayeneden geçemeyecek hasarlı araç ancak trafikten çekilerek ya da satışla birlikte çekilecek şekilde devredilebilir. Ayrıntıyı işlem yapacağınız notere sorun.
Satış öncesi hazırlık listesi
Hasarlı araçta hazırlık, alıcının soracağı her soruya belgeyle cevap verebilmek demektir. Aşağıdaki kontrolleri ilana ya da teklif istemeye geçmeden yapın.
- Hasar kaydı: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) sorgularıyla hasarların tarihini, tutarını ve ağır hasar durumunu öğrenin. Sorgular ücretlidir; güncel ücret SBM sayfasında yazar.
- Ekspertiz: Boyalı, değişen ve sök-tak parçalar ile şasi, airbag ve mekanik durum güncel bir raporda yer alsın.
- Belgeler: Ruhsat, kimlik, varsa sigorta eksper raporu, onarım faturaları ve değişen parça listesi.
- Fotoğraf: Hasarlı bölgeleri gizlemeden, gün ışığında, yakından ve genel açıdan çekin.
- Borç ve kısıtlama: Motorlu taşıtlar vergisi, trafik cezası ya da geçiş ücreti borcu ve devri kısıtlayan bir kayıt varsa noter satışı yapılmaz; borçları ödeyin, kısıtlamayı kaldırtın.
- Taşıma: Araç yürür durumda değilse, alıcının aracı nerede göreceğini ve nasıl taşınacağını önceden planlayın.
Noter satışı ve ödeme güvenliği
Hasarlı araç dâhil tescilli araçların satışı noterde yapılır; noterde yapılmayan satış ve devirler geçersizdir. Mülkiyet noter satışıyla geçtiği için aracı ve ruhsatı devirden önce teslim etmeyin.
Ödemeyi devirle eş zamanlı ve kayıtlı bir yolla alın; noter satışında Güvenli Ödeme Sisteminin nasıl işlediği araç alım satımında güvenli ödeme yazımızda anlatılıyor. Kapora ya da noterden önce teslim isteyen taleplere karşı temkinli olun.
Hasarlı aracı ihaleyle satmak
İhaleyle satışta araç, ekspertiz bilgisiyle yayımlanır ve aynı anda birden çok alıcının teklifine açılır; hasarlı araçta bu, alıcıların hasarı tahminle değil bilgiyle fiyatlamasını sağlar. Bu tür ihalelerde araç sayfasında boyalı, lokal boyalı, sök-tak ve değişen parçalar, şasi ve airbag beyanı ile hasar kaydı beyanı yer alır.
Alp Filo İhale'de ihaleye çıkacak araçları platform seçer. Gizli alt fiyat ve satışın nasıl kesinleştiği açık artırma ile araç satışı yazımızda anlatılıyor; talep için Aracını Sat formunu doldurabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Pert araç satılabilir mi?
Ağır hasar kayıtlı ya da trafikten çekilmiş araç noterde satılabilir. Hurdaya çıkarılmış araç ise yeniden tescil edilemediği için araç olarak satılamaz.
Pert ya da hasarlı aracı kimler alır?
Hasarlı ve pert araçları bireysel alıcılar, ikinci el araç alım satımı yapan firmalar ve ihale platformları alır. Firmaya satışta yetki belgesi olan bir işletmeyle çalışın ve hasarları taşıt teslim belgesine yazdırın.
Kazalı aracı satarken hasarı söylemek zorunda mıyım?
Hasarı yazılı olarak bildirmek sizi korur: satıcı bilmediği ayıplardan bile sorumludur, alıcının satış anında bildiği ayıplardan ise sorumlu değildir. Bu yüzden hasarı ilanda ve satış sırasında açıkça belirtin.
Hasar kaydı onarımla silinir mi?
Hayır. SBM kayıtları aracın hasar geçmişini gösterir; onarım bu geçmişi değiştirmez ve alıcı kaydı sorgulayabilir.
Trafikten çekilmiş aracı satarken muayene gerekir mi?
Trafikten çekilmiş araçların noter satışında geçerli muayene ve alıcı adına trafik sigortası şartı aranmaz. Vergi, ceza borcu ve kısıtlama kaydı kontrolü ise yapılır.
Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m. 219-223)
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik (m. 18, 43, 44)
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (güncel metin; m. 5, 19)
- SEDDK — Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları (3.3.2.2)
- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi — Web ile sorgulama
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Alp Filo İhale'deki güncel işleyiş için Nasıl Çalışır sayfasına ve Kullanım Şartları'na bakın.