Hasarlı ve pert araç ihalesi nedir, nasıl katılınır?

Hasarlı, kazalı ve pert araç ihalesi nedir?

Hasarlı araç ihalesi, onarım gerektiren araçların durumu olduğu gibi kabul edilerek açık artırmayla satılmasıdır. İhaleden kazalı araba, sigorta, kamu ya da icra satışında hasarlı hâliyle satılan araç demektir. Günlük dilde “kazalı araç ihalesi” ve “pert araç ihalesi” de aynı satışlar için kullanılır; ancak bu terimler aracın hukuki durumu bakımından aynı şeyi anlatmaz.

İlanda yalnız “pert” yazması yetmez. Aracın çekme belgeli mi yoksa hurda belgeli mi olduğunu teklif vermeden öğrenin; bu ayrım aracın yeniden yola çıkıp çıkamayacağını belirler. Hurda belgeli araç ancak hurda olarak satılabilir. SBM sorgu sonuçlarında “ağır hasar” ifadesi hem çekme belgeli hem hurda belgeli araçları kapsar; ayrımı belgeden öğrenin.

Pert araçlar ihaleye nereden gelir?

Pert araçların önemli bir kısmı, kasko ya da trafik sigortası kapsamında hasar tazminatı ödenen araçlardır. Sigorta mevzuatına göre tam veya ağır hasar tespitini sigorta eksperi yapar; eksper, bu kararı verdiği araçların bilgilerini Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine (SBM) bildirir.

• Tam hasarda araç sigortacıya bırakılmışsa, tazminat ödenmeden önce hurda tescil belgesi istenir. Sigorta şirketi, tam hasarlı aracı lisanslı geçici depolama alanına ya da işleme tesisine çektirmekle yükümlüdür; bu araç piyasada araç olarak satılmaz.
• Ağır hasarda araç sigortacıya bırakılmışsa, tazminat için “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi istenir. Onarılabilir durumdaki bu araçlar, yeniden trafiğe çıkabildiği için ihalelerde satışa konabilir.
• Sigortaya geçen araç: Tazminat ödendikten sonra sigortacıya kalan ağır hasarlı (çekme belgeli) araç “sovtaj” olarak adlandırılır ve satışa çıkarılabilir. Araç sahibi isterse hasarlı aracı kendisi alıkoyabilir; bu durumda ona aracın değeri ile hasarlı hâlinin değeri arasındaki fark ödenir.

Gümrük tasfiye ve icra satışlarında da hasarlı araçlar bulunabilir; bu satışların işleyişine aşağıdaki e-Devlet bölümünde kısaca değindik.

Hasarlı araç ihalesine nasıl girilir?

İhaleden hasarlı ya da pert araba almak için ihaleyi düzenleyen kurumun ya da platformun üyesi olmanız, istenen teminatı yatırmanız ve ihale süresi içinde teklif vermeniz gerekir. Katılımın kimlere açık olduğunu ihaleyi düzenleyen belirler. Genel ihale adımlarını ihale ile araba almak yazımızda anlattık; pert araçta şu noktalar öne çıkar:

1. Satış kanalını belirleyin. Sigorta, kamu ve icra satışlarının her biri farklı kanaldan ve farklı kurallarla yürür.
2. Üye olun ve şartnameyi okuyun. Teminat tutarı, iade koşulu, ödeme ve teslim süreleri her ihalenin kendi şartnamesinde yazar.
3. Aracı ve belgesini inceleyin. Çekme ya da hurda belgeli olduğunu, aracın hangi depoda durduğunu ve yerinde görme imkânı olup olmadığını öğrenin.
4. Teklif verin. Onarım, çekici ve otopark giderlerini düşündükten sonra kendinize bir üst sınır koyun.
5. Sonucu bekleyin. Bazı ihalelerde en yüksek teklif satıcının ya da ihaleyi düzenleyenin onayına sunulur; satış bu onaydan sonra kesinleşir. Bu koşul şartnamede yazar.
6. Ödeme ve devir. İhaleyi kazanırsanız bedeli şartnamedeki süre içinde öder, devir ya da tescil işlemini (kişi ve şirket satışlarında noterde) yaptırır ve aracı bulunduğu yerden teslim alırsınız.

E-Devlet'te hasarlı araç ihalesi var mı?

E-Devlet'te sigorta şirketlerine ait bir hasarlı araç ihale hizmeti bulunmaz; e-Devlet ile girilen araç satışları gümrük tasfiye ve icra satışları gibi kamu satışlarıdır. Sigorta şirketleri hasarlı araçlarını genellikle kendi kanallarından ya da anlaştıkları ihale platformlarından satar.

• Gümrük tasfiye ihaleleri: Ticaret Bakanlığı, tasfiyelik eşya ve araçları e-ihale sistemiyle satar; sisteme e-Devlet ile girilir ve katılım şartları ilan metninde yazar. Ayrıntılar için devlet araç ihalesi yazımıza bakabilirsiniz.
• İcra satışları: Haczedilen araçlar UYAP E-Satış Portalı üzerinden satılır.
• Diğer kamu kurumları: Kurumların kendi araçlarını satışı, tabi oldukları mevzuata göre yapılır.

Kamu ihalelerinde teminat, ödeme ve teslim süreleri her ilanda ayrıca yazar; teklif vermeden önce ilan metnini okuyun.

Pert araca teklif vermeden önce kontrol listesi

Pert araçta maliyetin büyük kısmı ihale bedelinden sonra gelir; bu yüzden teklif vermeden önce şu soruların cevabını bilin:

• Belge türü: Araç çekme belgeli mi, hurda belgeli mi? Hurda belgeli araç yeniden tescil edilemez.
• Hasar geçmişi: SBM'nin ücretli SMS ve web sorgularıyla plakadan hasar geçmişini; plaka ya da şasi numarasından araç bilgilerini ve eksper raporunda değişen parçaları öğrenebilirsiniz. Kayıtlar 2003'ten sonraki kasko ve trafik ödemeleriyle sınırlıdır; güncel sorgu ücreti SBM'nin sitesinde yazar. Tramer ve hasar kaydı nasıl sorgulanır?
• Hasarın yeri: Fotoğraflarda şase, direk, tavan, motor ve hava yastığı bölgelerine bakın. Su baskını ve yangın hasarı fotoğrafta tam görünmeyebilir.
• Onarım hesabı: Parça, işçilik, boya, yeniden muayene, zorunlu trafik sigortası, noter ve taşıma giderlerini tek tek yazın. Aracın onarılmış hâlinin piyasa değerini de hasar kaydıyla birlikte düşünün.
• Kayıtlar: Araç üzerinde haciz, rehin ya da tedbir olup olmadığını satıcıya sorun ve ilan metninde yazıp yazmadığına bakın; kayıt varsa noter satışı yapılamayabilir.
• Teslim yeri: Araç çoğu zaman yürür durumda değildir; çekici ve otopark masrafını hesaba katın.

Pert araç ihalede satılmazsa ne olur?

İhalede satılmayan pert aracın ne olacağına satıcı karar verir; herkes için geçerli tek bir kural yoktur. Satıcı aracı yeni bir ihaleye çıkarabilir, açılış fiyatını değiştirebilir ya da başka bir yolla satabilir. Bir aracın daha önce ihalede satılamamış olması, kendi başına aracın durumu hakkında bilgi vermez.

Ağır hasarlı aracı aldıktan sonra neler yapılır?

Trafikten çekilmiş bir aracı aldıktan sonra onu yeniden yola çıkarmak için onarım, muayene, sigorta ve noter işlemlerini sırayla tamamlamanız gerekir.

1. Devir: Kişi ve şirket satışları noterde yapılır; trafikten çekilmiş araçların satışında geçerli muayene ve zorunlu trafik sigortası şartı aranmaz. Kamu ve icra satışlarında devir, ilgili kurumun yazısıyla yapılır.
2. Taşıma: Trafikten çekilmiş araç trafiğe çıkarılamaz; aracı onarım yerine çekiciyle götürmeniz gerekir.
3. Onarım: Araçta teknik bir değişiklik yapılırsa bunun belgelerini saklayın; yeniden trafiğe çıkarma sırasında istenir.
4. Muayene: Aracın, trafikten çekildiği tarihten sonra yapılmış ve hâlen geçerli bir muayenesi olmalıdır.
5. Zorunlu trafik sigortası: Yeniden trafiğe çıkarma için araca ait zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunması gerekir.
6. Yeniden trafiğe çıkarma: Başvuru herhangi bir notere yapılır. Araca önceki plakası verilir ve yeni tescil belgesi düzenlenir.

Araç yola döndükten sonra da hasar geçmişi kayıtlarda kalır. Bu kaydın ileride satarken ne anlama geldiğini ağır hasar kayıtlı araç alınır mı? yazımızda ele aldık. Vergi ve tescil işlemlerinde kendi durumunuz için bir uzmana danışmanız yerinde olur.

Hasarlı araç ihalesi mi, ekspertizli ikinci el ihalesi mi?

Onarım bilgisi ve atölye imkânı olan alıcı için hasarlı araç ihalesi, kullanıma hazır araç arayan alıcı için ekspertizli ikinci el araç ihalesi daha uygundur.

Alp Filo İhale, ekspertizli ikinci el araçların canlı ihaleyle satıldığı bir platformdur; her aracın ekspertiz bilgisi, hasar ve tramer beyanı ilan sayfasında yer alır. İşleyişi Nasıl Çalışır sayfasında bulabilirsiniz.

Sık sorulanlar